Του Vikram Mittal
Κατά τη διάρκεια του πολέμου, η Ρωσία έχει προσπαθήσει επανειλημμένα να κάμψει την αποφασιστικότητα των Ουκρανών μέσω επιθέσεων μεγάλης κλίμακας με πυραύλους και drones εναντίον στρατιωτικών στόχων και κρίσιμων υποδομών. Η αεράμυνα της Ουκρανίας αντιμετώπισε αποτελεσματικά εν γένει αυτά τα χτυπήματα, ωστόσο η εμφάνιση του drone Gerbera στο πεδίο της μάχης είναι ο νέος "πονοκέφαλος" του Κίεβο. Η απλότητα και το χαμηλό κόστος κατασκευής του καθιστούν το Gerbera το τέλειο "δόλωμα" κατά τις αεροπορικές επιδρομές. Για να εξουδετερώσει η ουκρανική αεράμυνα τα Gerbera "σπαταλά" βασικούς στρατιωτικούς πόρους, ενώ οι Ρώσοι "αλιεύουν" πληροφορίες για τα συστήματα αεράμυνας της Ουκρανίας.
Το περασμένο καλοκαίρι, ο ρωσικός στρατός άρχισε να αναπτύσσει το Gerbera, το οποίο μοιάζει στο σχήμα με το ιρανικό drone Shahed-136, αλλά είναι λίγο μικρότερο. Πρόσφατα ένα Gerbera έπεσε στα χέρια των ουκρανικών δυνάμεων, γεγονός που τους έκανε να καταλάβουν καλύτερα τον ρόλο του εν λόγω drone κατά τις ρωσικές επιχειρήσεις. Το "σώμα" του drone είναι φτιαγμένο από πολυστυρένιο και κόντρα πλακέ, και όχι από αλουμίνιο ή τα σύνθετα υλικά που χρησιμοποιούνται συνήθως στην κατασκευή των στρατιωτικών drones. Φέρει εξαρτήματα και ηλεκτρονικό σύστημα που συναντώνται και σε άλλα ρωσικά όπλα. Αν και έχει μικρότερο ωφέλιμο φορτίο από το Shahed-136, το Gerbera είναι πολύ πιο φτηνό, περίπου το 1/10 του κόστους κατασκευής του ιρανικού drone.
Από τα μέσα Ιουλίου, το Gerbera συμμετέχει στις ρωσικές επιθέσεις δίπλα στα Shahed. O ακριβής αριθμός των Gerbera που χρησιμοποιούνται στο πεδίο της μάχης είναι άγνωστος, όμως ο συνολικός αριθμός των drones που εκτοξεύουν οι Ρώσοι έχει αυξηθεί σημαντικά. Η Ουκρανία αντιμετώπισε αυτό το κύμα επιθέσεων με το ισχυρό της δίκτυο αεράμυνας. Τα κινητά συστήματα αεράμυνας της Ουκρανίας εξουδετερώνουν τα μη επανδρωμένα αεροσκάφη με βλήματα ή πυραύλους. Πρόκειται για γερμανικά Gepards και αμερικανικούς Patriot, ενώ η Ουκρανία διαθέτει και σταθερά συστήματα αεράμυνας που "μπλοκάρουν" με παρεμβολές τα συστήματα πλοήγησης των drones, καταρρίπτοντάς τα ή εκτρέποντάς τα από την πορεία τους.
Η σπουδαιότητα, όμως, του Gerbera έγκειται στον ρόλο του ως "δόλωμα", ιδίως δημιουργώντας αντιπερισπασμό "απασχολώντας" τα κινητά συστήματα αεράμυνας της Ουκρανίας τα οποία μπορούν να αντιμετωπίσουν συγκεκριμένο αριθμό επιτιθέμενων drone σε δεδομένη χρονική στιγμή. Με τα Gerbera να βγαίνουν στη μάχη, τα ουκρανικά συστήματα αεράμυνας αναγκάζονται να θέσουν σε προτεραιότητα ποια απειλή θα εξουδετερώσουν. Ως εκ τούτου, το σύστημα αεράμυνας μπορεί να "διαλέξει" το Gerbera αντί για το πιο καταστροφικό Shahed-136, που μπορεί να χάσουν τα ραντάρ.
Οι πρώτες αναφορές για τη χρήση των Gerbera δείχνουν ότι οι Ρώσοι εξαπέλυσαν μια μαζική επίθεση με τα συγκεκριμένα drones για να τραβήξουν την προσοχή των Ουκρανών από μια δεύτερη επίθεση που ακολούθησε με τα Shahed-136. Η επίθεση αυτή δεν ήταν επιτυχημένη, όμως οι Ρώσοι προσάρμοσαν την τακτική τους. Στις 17 Νοεμβρίου, το Ινστιτούτο για τη Μελέτη του Πολέμου αναφέρθηκε στον ρόλο του Gerbera ως "δόλωμα", ώστε να κάμπτει την αποτελεσματικότητα της ουκρανικής αεράμυνας κατά την επίθεση των Ρώσων με drones.
Το Gerbera επιβαρύνει και άλλο τους περιορισμένους πόρους της ουκρανικής αεράμυνας. Το ότι είναι φτηνό και απλό στην κατασκευή του δίνει τη δυνατότητα στους Ρώσους να το παράγουν μαζικά. Για κάθε drone που αναπτύσσεται και μπαίνει στο πεδίο της μάχης, η Ουκρανία αναγκάζεται να χρησιμοποιήσει πυρομαχικά από τη φαρέτρα της αεράμυνάς της για να το εξουδετερώσει. Όταν τα συστήματα αεράμυνας επεμβαίνουν για να καταρρίψουν ένα drone, αποκαλύπτουν τη θέση τους και αυτομάτως εκτίθενται σε ενδεχόμενη ρωσική επίθεση. Πολλά από αυτά τα συστήματα, όπως και τα πυρομαχικά τους, έχουν σταλεί στην Ουκρανία από κάποια σύμμαχο χώρα. Με το μέλλον αυτής της βοήθειας να είναι αβέβαιο, η Ουκρανία κινδυνεύει να εξαντλήσει τα μέσα αεράμυνάς της.
Εκτός από τα κινητά συστήματα, η ουκρανική αεράμυνα διαθέτει και σταθερά συστήματα ηλεκτρονικού πολέμου. Ο ηλεκτρονικός πόλεμος μοιάζει με ένα διαρκές "παιχνίδι της γάτας με το ποντίκι", αφού η τεχνολογία πρέπει να βρίσκεται πάντα ένα βήμα μπροστά από τα συστήματα που προσπαθεί να μπλοκάρει. Οι Ρώσοι πιθανόν προσαρμόζουν τα συστήματα ελέγχου και πλοήγησης των Gerbera, ώστε να μπορούν να εντοπίσουν την ουκρανική αεράμυνα. Όταν τα ουκρανικά συστήματα ηλεκτρονικού πολέμου εξουδετερώσουν ένα Gerbera, οι Ρώσοι μπορούν να συλλέξουν βασικές πληροφορίες σχετικά με τις δυνατότητες του ουκρανικού εξοπλισμού ηλεκτρονικού πολέμου. Έπειτα μπορούν να τροποποιήσουν τα Gerbera που θα χρησιμοποιηθούν στην επόμενη επίθεση, ώστε να συνεχίσουν να εντοπίζουν τις θέσεις της ουκρανικής άμυνας. Μόλις βρουν κάποιο τρωτό σημείο, μπορούν να τροποποιήσουν τα πιο θανατηφόρα drones τους για να μην εξουδετερωθούν από τους Ουκρανούς.
Τα κέρδη των Ρώσων από το μη επανδρωμένο αεροσκάφος Gerbera δεν περιορίζονται στις αεροπορικές επιδρομές, αλλά αφορούν και τις χερσαίες τους δυνάμεις. Τα ουκρανικά συστήματα αεράμυνας έχουν εμποδίσει τη Ρωσία από το να υποστηρίξει δια αέρος τις στρατιωτικές επιχειρήσεις της επί τους εδάφους. Εξαντλώντας τους ουκρανικούς πόρους αεράμυνας, η Ρωσία θα μπορούσε να αξιοποιήσει τις αεροπορικές μονάδες της και στις χερσαίες επιθέσεις της, αποκτώντας σημαντικό πλεονέκτημα στο πεδίο της μάχης. Επιπλέον, η ουκρανική τεχνολογία ηλεκτρονικού πολέμου χρησιμοποιείται συνήθως για την παρεμπόδιση των ρωσικών επικοινωνιών. Μαθαίνοντας καλύτερα την τεχνολογία που χρησιμοποιούν οι Ουκρανοί, ο ρωσικός στρατός μπορεί να ανακαλύψει τρόπους για να μην χάνεται η επικοινωνία μεταξύ των μονάδων του, παρά τις παρεμβολές.
Η ιστορία του Gerbera έχει κάτι από Β' Παγκόσμιο Πόλεμο: τότε που η Σοβιετική Ένωση χρησιμοποίησε αεροσκάφη χαμηλού κόστους, φτιαγμένα από κόντρα πλακέ, μαζί με πιο προηγμένα μαχητικά της για να αντιμετωπίσει τη γερμανική Luftwaffe. Αυτά τα αεροσκάφη μαζικής παραγωγής, αν και τεχνολογικά κατώτερα από τα αντίστοιχα γερμανικά, πέτυχαν τον στόχο τους λόγω του μεγάλου αριθμού τους, και συνέτριψαν τη Luftwaffe. Κατ' αντιστοιχία, το drone Gerbera διεξάγει έναν "πόλεμο φθοράς" εναντίον των Ουκρανών. Παρά τους τεχνολογικούς του περιορισμούς, το νέο ρωσικό drone εξαντλεί τους πόρους της ουκρανικής αεράμυνας και συλλέγει πολύτιμες πληροφορίες, όπως έκαναν τα σοβιετικά αεροσκάφη κατά τον Β' Παγκόσμιο Πόλεμο.
