Του Conor Murray
Οι ΗΠΑ επιδιώκουν μια συμφωνία διαμοιρασμού των εσόδων από τους φυσικούς πόρους της Ουκρανίας αξίας 500 δισ. δολαρίων ως αποζημίωση για τη στρατιωτική βοήθεια που παρείχε η Ουάσιγκτον στο Κιέβο ενάντια στη ρωσική εισβολή, συμπεριλαμβανομένων των μεγάλων αποθεμάτων σε τιτάνιο, λίθιο και γραφίτη.
Ειδικότερα, ο Τραμπ απαίτησε από την Ουκρανία να παράσχει στις Ηνωμένες Πολιτείες σπάνιες γαίες αξίας 500 δισ. δολαρίων στο πλαίσιο μιας συμφωνίας, η οποία βρίσκεται ακόμη σε διαπραγματεύσεις, έναντι της χρηματοδότησης που παρείχε η διοίκηση Μπάιντεν στο Κιεβο, η οποία είχε περάσει τα 174 δισ. δολάρια μέχρι τον Ιανουάριο, σύμφωνα με έκθεση της Υπηρεσίας Ερευνών του Κογκρέσο - ποσό πολύ χαμηλότερο από τα 350 δισ. δολάρια που ισχυρίστηκε ο Τραμπ ότι έχουν δώσει οι Ηνωμένες Πολιτείες στην Ουκρανία.
Το ουκρανικό Υπουργείο Προστασίας του Περιβάλλοντος και Φυσικών Πόρων αναφέρει η χώρα διαθέτει τα μεγαλύτερα κοιτάσματα γραφίτη και λιθίου στην Ευρώπη, και πως τα κοιτάσματά της σε γραφίτη της αποτελούν το 6% των κοιτασμάτων παγκοσμίως.
Σύμφωνα με το Κίεβο, η Ουκρανία διαθέτει επίσης τα μεγαλύτερα κοιτάσματα τιτανίου στην Ευρώπη, "ικανά να καλύψουν τη ζήτηση των ΗΠΑ και της ΕΕ για το συγκεκριμένο μέταλλο για 25 χρόνια".
Επιπλέον η Ουκρανία έχει γνωστοποιήσει πως διαθέτει τα μεγαλύτερα αποθέματα ουρανίου στην Ευρώπη και υποστηρίζει πως τα κοιτάσματα βηρυλλίου της "μπορούν να καλύψουν την παγκόσμια ζήτηση για 40 χρόνια".
Σύμφωνα με στοιχεία που παρουσίασε το Reuters και τα οποία αντλήθηκαν από το ουκρανικό Υπουργείο Οικονομίας και το Ινστιτούτο Γεωλογίας, η Ουκρανία διαθέτει 22 από τα 34 ορυκτά που η Ευρωπαϊκή Ένωση αναγνωρίζει ως κρίσιμης σημασίας. Σε παγκόσμιο επίπεδο, υπολογίζεται πως ελέγχει περίπου το 5% των αποθεμάτων κρίσιμων ορυκτών.
Επιπλέον, στη χώρα εντοπίζονται 12 κοιτάσματα νικελίου και κοβαλτίου, απαραίτητα για τις μπαταρίες και τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας.
Ακόμα, η Ουκρανία εκτιμάται ότι διαθέτει σημαντικά αποθέματα σε σπάνιες γαίες όπως: απατίτη, που χρησιμοποιούνται σε φωσφορικά λιπάσματα και στην αμυντική βιομηχανία, λανθάνιο και δημήτριο, που απαντώνται σε τηλεοράσεις και συσκευές φωτισμού, νεοδύμιο, που χρησιμοποιείται για ανεμογεννήτριες και μπαταρίες ηλεκτρικών οχημάτων, έρβιο και ύττριο, στοιχεία βασικά για την παραγωγή πυρηνικής ενέργειας και λέιζερ, αλλά και σκάνδιο, ζιρκόνιο, ταντάλιο, νιόβιο και γερμάνιο.
Οι φυσικοί πόροι της Ουκρανίας είναι ζωτικής σημασίας για την παραγωγή μπαταριών, αμυντικών υλικών και πυρηνικών καυσίμων.
Η συνεργασία με την Ουκρανία για την απόκτηση φυσικών πόρων θα μπορούσε να μειώσει την εξάρτηση των Ηνωμένων Πολιτειών από την Κίνα και τη Ρωσία για την εισαγωγή αυτών των ορυκτών, με το ουκρανικό Υπουργείο Φυσικών Πόρων να επισημαίνει ότι πάνω από το 50% της παγκόσμιας παραγωγής προέρχεται από αυτά τα δύο κράτη.
ΗΠΑ και Ουκρανία έχουν εμπλακεί σε έναν "πόλεμο δηλώσεων" τις τελευταίες μέρες σχετικά με τη συμφωνία. Ο Αμερικανός υπουργός Οικονομικών Σκοτ Μπέσεντ παρουσίασε στον Βολοντίμιρ Ζελένσκι μια εκδοχή της συμφωνίας την περασμένη εβδομάδα, την οποία ο Ουκρανός πρόεδρος δεν υπέγραψε, δηλώνοντας ότι χρειάζεται περισσότερο χρόνο για να την εξετάσει και ότι θέλει εγγυήσεις ασφαλείας για την Ουκρανία. Η πρώτη εκδοχή της συμφωνίας θα έδινε στις Ηνωμένες Πολιτείες την κυριότητα του 50% των φυσικών πόρων της Ουκρανίας, στους οποίους -εκτός από τα ορυκτά- θα περιλαμβάνονταν πετρέλαιο και φυσικό αέριο. Ο Τραμπ απάντησε κατηγορώντας ψευδώς την Ουκρανία ότι αυτή ξεκίνησε τον πόλεμο με τη Ρωσία: "Δεν έπρεπε ποτέ να τον είχατε ξεκινήσει. Θα μπορούσατε να είχατε κάνει μια συμφωνία", δήλωσε ο Τραμπ την προηγούμενη εβδομάδα, αποκαλώντας τον Ζελένσκι "δικτάτορα" και είπε ότι το μόνο πράγμα στο οποίο "ήταν πραγματικά καλός ήταν να παίζει τον Τζο Μπάιντεν σαν βιολί". Ο Ζελένσκι αντέδρασε λέγοντας ότι ο Τραμπ "ζει σε έναν κόσμο παραπληροφόρησης". Ο Αμερικανός υπουργός Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο προέτρεψε την Ουκρανία να υπογράψει τη συμφωνία, δηλώνοντας: "Κοιτάξτε, θέλουμε να είμαστε σε συνεργασία μαζί σας, όχι επειδή προσπαθούμε να κλέψουμε από τη χώρα σας, αλλά επειδή πιστεύουμε ότι αυτό είναι στην πραγματικότητα μια εγγύηση ασφάλειας". Την Παρασκευή ο Ζελένσκι ανέφερε ότι οι δύο χώρες σημειώνουν πρόοδο προς την επίτευξη μιας συμφωνίας, σημειώνοντας ότι "οι ομάδες της Ουκρανίας και των ΗΠΑ εργάζονται πάνω σε ένα σχέδιο συμφωνίας μεταξύ των κυβερνήσεών μας", αλλά "αυτό που έχει μεγαλύτερη σημασία είναι να γίνουν σωστά οι λεπτομέρειες για να διασφαλιστεί ότι θα λειτουργήσει πραγματικά".
Σύμφωνα με το CNN, ωστόσο, το πλαίσιο της συμφωνίας που βρίσκεται αυτή τη στιγμή στο τραπέζι "δεν μπορεί να γίνει αποδεκτό από τον πρόεδρο Ζελένσκι", όπως είπε στο δίκτυο ανώνυμη πηγή με γνώση των διαπραγματεύσεων, χαρακτηρίζοντας τη συμφωνία ως "μια περίεργη προσφορά που προσπαθεί να αρπάξει από μια χώρα που είναι θύμα πολέμου".
Ο Όλαφ Σολτς, καγκελάριος της Γερμανίας, επέκρινε τις επιδιώξεις του Τραμπ για τον ορυκτό πλούτο της Ουκρανίας, χαρακτηρίζοντάς τες "πολύ εγωιστικές, πολύ εγωκεντρικές". Ο Σολτς τόνισε ότι η Ουκρανία χρειάζεται τους πόρους της για να χρηματοδοτήσει τη μεταπολεμική της ανοικοδόμηση και όχι για να χρησιμοποιηθούν ως μοχλός πίεσης στα "παζάρια" με τον Τραμπ.
