Της Ελευθερίας Πιπεροπούλου
Η Ελλάδα εμφανίζει σημάδια σταδιακής βελτίωσης στο επιχειρηματικό της περιβάλλον, χωρίς ωστόσο να έχουν αρθεί οι προκλήσεις που αντιμετωπίζουν οι νέες startups. Σύμφωνα με το "Innovators Business Environment Index (IBEI) 2026" της StartupBlink, η χώρα, με συνολικό σκορ 67,621, κατατάσσεται 33η παγκοσμίως και 22η στην Ευρώπη. Η επίδοση αυτή αποτυπώνει πρόοδο στο θεσμικό πλαίσιο και στη διεθνή εικόνα της χώρας, δεν αρκεί όμως για να εξαλείψει τις διαρθρωτικές αδυναμίες, που εξακολουθούν να δυσχεραίνουν τη δημιουργία και την κλιμάκωση νέων επιχειρηματικών εγχειρημάτων.
Σε σύγκριση με άλλες χώρες, η Ελλάδα καταγράφει ελαφρώς καλύτερη επίδοση από την Ουγγαρία και τη Λετονία, αλλά υπολείπεται της Ρουμανίας, που κατατάσσεται 25η, και της Βουλγαρίας, η οποία βρίσκεται στην 18η θέση. Στην ευρύτερη περιοχή των Βαλκανίων, η Ελλάδα καταλαμβάνει την 3η θέση.
Όπως επισημαίνει η StartupBlink, η Ελλάδα έχει αρχίσει να αναδιαμορφώνει το οικονομικό της προφίλ, δίνοντας μεγαλύτερη έμφαση στην προσέλκυση ιδρυτών και επενδυτών διεθνούς εμβέλειας. Η μετατόπιση αυτή αποτυπώνεται σε μια σειρά μεταρρυθμίσεων που επιδιώκουν την προσαρμογή του επιχειρηματικού περιβάλλοντος στις διεθνείς προσδοκίες. Η κινητικότητα ταλέντων, η δημιουργία κεφαλαίων και η ανάπτυξη καινοτόμων εταιρειών βρίσκονται πλέον πιο ξεκάθαρα στην πολιτική ατζέντα. Παρά τις επίμονες διαρθρωτικές προκλήσεις, η συνολική πορεία της χώρας καταγράφει ουσιαστική πρόοδο σε σχέση με τα προηγούμενα χρόνια.
Ισχυρή επίδοση στην αντίληψη της αγοράς
Ένα από τα ισχυρότερα σημεία της Ελλάδας καταγράφεται στον πυλώνα της αντίληψης της αγοράς (Market Perception). Στον συγκεκριμένο δείκτη, ο οποίος αξιολογεί παραμέτρους όπως η ποιότητα της διακυβέρνησης, η σταθερότητα, η κινητικότητα και η διεθνής προσβασιμότητα, η χώρα συγκεντρώνει 69,461 μονάδες, καταλαμβάνοντας την 31η θέση παγκοσμίως και τη 2η στα Βαλκάνια.
Παράλληλα, η Ελλάδα κατατάσσεται 4η στην Ευρώπη στον τομέα Global Mobility & Openness, που αποτυπώνει την ευκολία διασυνοριακής μετακίνησης και τη σύνδεση με τη διεθνή οικονομική δραστηριότητα. Στα συγκριτικά πλεονεκτήματα του ελληνικού προφίλ συγκαταλέγονται, επίσης, η υψηλή γνώση της αγγλικής γλώσσας και η ισχύς του ελληνικού διαβατηρίου.
Ως προς τα επιχειρηματικά κίνητρα, η χώρα συγκεντρώνει 59,269 μονάδες και κατατάσσεται στην 32η θέση παγκοσμίως, επίδοση που υποδηλώνει βελτίωση, χωρίς ωστόσο να τη φέρνει στις πρώτες θέσεις διεθνώς.
Την ίδια στιγμή, ο δείκτης Ease of Operating Business, που αποτυπώνει την ευκολία ίδρυσης και λειτουργίας μιας επιχείρησης, εξακολουθεί να κινείται σε χαμηλότερα επίπεδα. Με βαθμολογία 77,6/100 και 34η θέση παγκοσμίως, η Ελλάδα δείχνει ότι, παρά τις επιμέρους βελτιώσεις, το λειτουργικό περιβάλλον παραμένει "σφιχτό". Η γραφειοκρατία και το διοικητικό κόστος εξακολουθούν να αποτελούν βασικές προκλήσεις για τις νεοφυείς επιχειρήσεις, καθιστώντας χρονοβόρα και δαπανηρή τη διαχείριση της καθημερινής τους λειτουργίας.
Φορολογία και κίνητρα
Παρά τη βελτιωμένη εικόνα σε επιμέρους δείκτες, η φορολογία εξακολουθεί να αναγνωρίζεται ως τομέας που απαιτεί περαιτέρω ενίσχυση. Το υφιστάμενο πλαίσιο εμφανίζει βελτιώσεις, χωρίς ωστόσο να αίρει πλήρως τα εμπόδια που επηρεάζουν την ελκυστικότητα της χώρας για νέες επιχειρηματικές πρωτοβουλίες.
Ειδική αναφορά γίνεται στο καθεστώς non-domicile. Φυσικά πρόσωπα που μεταφέρουν τη φορολογική τους κατοικία στην Ελλάδα και πληρούν συγκεκριμένα επενδυτικά κριτήρια έχουν τη δυνατότητα να φορολογούνται με ετήσιο κατ’ αποκοπή φόρο για εισοδήματα που προέρχονται από το εξωτερικό. Για διεθνώς δραστήριους επιχειρηματίες, το καθεστώς αυτό προσφέρει σταθερότητα και προβλεψιμότητα, ενισχύοντας την ελκυστικότητα της Ελλάδας ως βάσης δραστηριοποίησης.
Παράλληλα, το πρόγραμμα Golden Visa εξακολουθεί να αποτελεί ένα από τα πιο σταθερά εργαλεία προσέλκυσης επενδυτών, παρέχοντας άδεια διαμονής μέσω συγκεκριμένης οικονομικής δραστηριότητας και διευκολύνοντας την ελεύθερη μετακίνηση εντός της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Όπως επισημαίνει η StartupBlink, η δημιουργία κεφαλαίου έχει ανέβει ψηλότερα στην πολιτική ατζέντα, με πρόσφατες νομοθετικές παρεμβάσεις να εισάγουν φορολογικά κίνητρα για φυσικά πρόσωπα που επενδύουν σε νεοφυείς επιχειρήσεις με ελληνική παρουσία. Τα μέτρα αυτά διαμορφώνουν πιο οργανωμένες συνθήκες για angel investment και ενισχύουν τη συμμετοχή τόσο εγχώριων όσο και διεθνών επενδυτών.
Ωστόσο, παρά τις βελτιώσεις στο θεσμικό πλαίσιο, η πρόσβαση σε κεφάλαια παραμένει ευκολότερη για ώριμα ή διεθνώς δικτυωμένα σχήματα, σε σύγκριση με startups που βρίσκονται στα πρώτα τους βήματα.
Οι κορυφαίες χώρες
Ο Innovators Business Environment Index (IBEI) αποτελεί ένα διεθνές εργαλείο αξιολόγησης που μετρά το πόσο εύκολα μπορούν οι καινοτόμοι να ξεκινήσουν και να λειτουργήσουν μια επιχείρηση σε παγκόσμιο επίπεδο. Το πλαίσιο του δείκτη εξετάζει την ετοιμότητα κάθε χώρας ως προς την επιχειρηματικότητα, αξιολογώντας τα συστήματα, τους θεσμούς και τις υποδομές που επιτρέπουν την έναρξη και την ανάπτυξη επιχειρηματικών δραστηριοτήτων.
Καλύπτοντας περισσότερες από 125 χώρες και βασιζόμενος σε περισσότερες από 30 μετρήσιμες παραμέτρους, ο δείκτης αποτυπώνει το πόσο προσβάσιμο, προβλέψιμο και αξιόπιστο είναι το επιχειρηματικό περιβάλλον για τους καινοτόμους. Πέρα από τον ρόλο του ως εργαλείου συγκριτικής αξιολόγησης, ο IBEI αναδεικνύει τον τρόπο με τον οποίο οι πολιτικές επιλογές επηρεάζουν την ικανότητα μιας οικονομίας να καινοτομεί.
Σύμφωνα με τον IBEI 2026, τις πρώτες θέσεις καταλαμβάνουν χώρες που προσφέρουν το πλέον ευνοϊκό περιβάλλον για καινοτομία και επιχειρηματικότητα. Στην κορυφή βρίσκονται οι Ηνωμένες Πολιτείες με το απόλυτο σκορ των 100,000 μονάδων. Ακολουθεί η Σιγκαπούρη με 99,145 μονάδες, ενώ την τρίτη θέση καταλαμβάνει η Μεγάλη Βρετανία με 93,900 μονάδες.
Στην τέταρτη και πέμπτη θέση κατατάσσονται η Ελβετία με 86,901 μονάδες και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα με 86,222 μονάδες. Ακολουθούν ο Καναδάς με 86,144 μονάδες και η Ολλανδία με 85,715 μονάδες, ενώ την πρώτη δεκάδα συμπληρώνουν η Ιαπωνία με 83,644 μονάδες, η Σαουδική Αραβία με 82,880 μονάδες και η Εσθονία με 78,997 μονάδες.
