Του Στάθη Βασιλόπουλου
Ισχυρό επενδυτικό ενδιαφέρον για την ανάπτυξη κέντρων δεδομένων καταγράφεται στην Ελλάδα, ωστόσο την ίδια στιγμή αναδεικνύεται και μια σημαντική πρόκληση: ο κορεσμός του ηλεκτρικού δικτύου στην Αττική, όπου κατευθύνεται το μεγαλύτερο μέρος των σχεδιαζόμενων επενδύσεων. Η Αττική βρίσκεται στο επίκεντρο του επενδυτικού ενδιαφέροντος, καθώς περίπου το 65% των σχεδιαζόμενων data centers αναμένεται να εγκατασταθούν εκεί. Η έντονη αυτή συγκέντρωση θα αυξήσει την πίεση στο ηλεκτρικό σύστημα της περιοχής, όπου η διαθέσιμη ισχύς παραμένει περιορισμένη για την κάλυψη των ενεργειακών αναγκών των νέων έργων.
Με βάση τα σημερινά δεδομένα, εκτιμάται ότι 300 έως 700 MW ισχύος από τα σχεδιαζόμενα data centers ενδέχεται να δυσκολευτούν να συνδεθούν στο δίκτυο του Λεκανοπεδίου. Η εξέλιξη αυτή καθιστά αναγκαία τη γεωγραφική ανακατεύθυνση μέρους των επενδύσεων προς περιοχές όπου υπάρχει διαθέσιμη ηλεκτρική ισχύς.
Τα παραπάνω στοιχεία προκύπτουν από μελέτη της PwC για την χωροθέτηση των data centers στην Ελλάδα, που παρουσιάστηκε χθες σε ειδική εκδήλωση στο Ωδείο Αθηνών. Σύμφωνα με τη μελέτη, έχουν ήδη υποβληθεί 36 αιτήματα σύνδεσης νέων εγκαταστάσεων συνολικής ισχύος περίπου 1,4 GW στο σύστημα μεταφοράς του ΑΔΜΗΕ και το δίκτυο διανομής του ΔΕΔΔΗΕ, αποτυπώνοντας τη δυναμική που αρχίζει να διαμορφώνεται στη χώρα.
Ειδικότερα, 16 αιτήματα σύνδεσης έχουν κατατεθεί στο δίκτυο διανομής που διαχειρίζεται ο ΔΕΔΔΗΕ, ενώ περίπου 20 αιτήματα συνολικής ισχύος 1,2 GW αφορούν το σύστημα μεταφοράς ηλεκτρικής ενέργειας του ΑΔΜΗΕ. Από αυτά, περίπου το 30% έχει ήδη λάβει όρους σύνδεσης, γεγονός που δείχνει ότι μέρος των επενδυτικών σχεδίων βρίσκεται ήδη σε πιο ώριμο στάδιο.
Παράλληλα, στην αγορά έχουν καταγραφεί ανακοινώσεις επενδυτών και εκπεφρασμένο ενδιαφέρον για έργα επιπλέον 0,8 GW. Με βάση τα διαθέσιμα στοιχεία, το συνολικό επενδυτικό ενδιαφέρον για την Ελλάδα εκτιμάται ότι κυμαίνεται μεταξύ 1,4 και 2,2 GW.
Ωστόσο, η έντονη συγκέντρωση επενδυτικών σχεδίων στην Αττική αναδεικνύει και το βασικό ζήτημα που αφορά τη δυνατότητα του ηλεκτρικού συστήματος να υποστηρίξει τις νέες υποδομές. Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις, η συνολική διαθέσιμη ισχύς για την εγκατάσταση νέων data centers στο ηλεκτρικό σύστημα της χώρας ανέρχεται σήμερα περίπου σε 1,9 GW, ενώ με βάση τα σχέδια ανάπτυξης των διαχειριστών θα μπορούσε να φτάσει τα 2,9 GW μέσα στην επόμενη δεκαετία.
Η διαθέσιμη αυτή δυναμικότητα, ωστόσο, δεν εντοπίζεται απαραίτητα στις περιοχές όπου συγκεντρώνεται το μεγαλύτερο επενδυτικό ενδιαφέρον. Το μεγαλύτερο μέρος της νέας ηλεκτρικής ισχύος βρίσκεται σε περιοχές όπως η Θεσσαλία, η Κεντρική Μακεδονία και η Στερεά Ελλάδα, ενώ στην Αττική οι περιορισμοί παραμένουν σημαντικοί.
Υπό αυτές τις συνθήκες, μέρος του επενδυτικού ενδιαφέροντος ενδέχεται να στραφεί και σε άλλες περιοχές της χώρας. Η Κρήτη, λόγω της παρουσίας διεθνών υποθαλάσσιων καλωδίων δεδομένων, εμφανίζεται ως ένας πιθανός προορισμός για νέες υποδομές, ενώ αυξημένο ενδιαφέρον καταγράφεται και για περιοχές γύρω από την Αττική, όπως η Βοιωτία και η Κορινθία, που μπορούν να λειτουργήσουν ως περιφερειακοί κόμβοι.
Σε κάθε περίπτωση, η ανάπτυξη μεγάλων data centers θα πρέπει να συνοδευτεί από μια συνολική αξιολόγηση των επιπτώσεων στο ενεργειακό σύστημα. Αυτό περιλαμβάνει μελέτες για τη διασφάλιση της ευστάθειας του ηλεκτρικού δικτύου, την αξιολόγηση των επιπτώσεων στην αγορά ηλεκτρικής ενέργειας και ενδεχομένως στο κόστος ηλεκτρισμού, καθώς και την εκτίμηση άλλων οικονομικών ή περιβαλλοντικών παραμέτρων.
Σύμφωνα με την έρευνα, εκτιμάται ότι κάθε MW εγκατεστημένης ισχύος (χωρίς τον υπολογιστικό εξοπλισμό) αντιστοιχεί περίπου σε επένδυση ύψους 10 εκατ. ευρώ, γεγονός που σημαίνει ότι έργα συνολικής ισχύος 1 GW θα μπορούσαν να κινητοποιήσουν επενδύσεις της τάξεως των 10 δισ. ευρώ, δημιουργώντας παράλληλα εκατοντάδες θέσεις εργασίας υψηλής εξειδίκευσης.
Σήμερα η Ελλάδα διαθέτει 21 data centers συνολικής εγκατεστημένης ισχύος 44 MW, με κατανάλωση που αντιστοιχεί περίπου στο 0,1% της συνολικής ηλεκτρικής ενέργειας της χώρας.
