Της Ξανθής Γούναρη
"Φάτε την και να 'ναι... ΜΑΚΒΕΛ". Το 1985, ο Χάρρυ Κλυνν, ως Πόντιος αρχαιολόγος Μακβελίδης, διαφήμιζε τα βορειοελλαδίτικα μακαρόνια ΜΑΚΒΕΛ που "είναι νόστιμα, δεν λασπώνουν και εξάγονται σε όλον τον κόσμο". Εκείνη την εποχή η μάρκα διεκδικούσε ισότιμη θέση δίπλα στους μεγάλους του κλάδου, όπως ΜΙΣΚΟ, Μέλισσα, Ήλιο και Στέλλα.
Σήμερα η εταιρεία επιχειρεί να αλλάξει πίστα και κυνηγά την τρίτη θέση στην ελληνική αγορά των επώνυμων ζυμαρικών, θέλοντας να "νικήσει" τη Barilla.
"Σε τρία χρόνια", θα το έχουμε καταφέρει, λέει ο Οδυσσέας Παπαδόπουλος, CEO της ΜΑΚΒΕΛ–Eurimac, η οποία εξάγει περίπου 40.000 τόνους ζυμαρικών σε 60 χώρες, ποσότητα που αντιστοιχεί σε πάνω από το 50% των συνολικών ελληνικών εξαγωγών του κλάδου. Άλλωστε η βιομηχανία με έδρα στο Κιλκίς το έχει κάνει ήδη μία φορά. Έχει εκτοπίσει μεριδιακά τον ιταλικό γίγαντα των ζυμαρικών στην αγορά της Κούβας.
Στην ελληνική αγορά, σύμφωνα με όσα ανέφερε η διοίκηση κατά τη διάρκεια δημοσιογραφικής αποστολής στις εγκαταστάσεις της στο Κιλκίς, ελέγχει συνολικά το 30% σε όγκο — 21% μέσω private label, 6% μέσω του brand ΜΑΚΒΕΛ και 3% μέσω λοιπών brands όπως τα Famiglia και Grande Pasta. Την περίοδο 2022-2025 το ΜΑΚΒΕΛ κατέγραψε ανάπτυξη 77,2% σε όγκο, έναντι 5,3% της συνολικής αγοράς, ενώ το 2026 κινείται με ρυθμό +26% έναντι +1% της αγοράς.
Η διοίκηση, στην οποία ήδη συμμετέχει η τρίτη γενιά με τον Παντελή Κωνσταντινίδη στη θέση του αντιπροέδρου, θεωρεί ότι η επόμενη φάση δεν θα κριθεί μόνο στην τιμή, αλλά στην ταυτότητα και την ποιότητα.
Το δίδαγμα της Ιαπωνίας
Και ίσως η πιο χαρακτηριστική απόδειξη γι' αυτό να είναι η Ιαπωνία. Η ΜΑΚΒΕΛ–Eurimac κατέχει περίπου το 3% των εισαγωγών ζυμαρικών της ιαπωνικής αγοράς — μια επίδοση που, για όσους γνωρίζουν τις απαιτήσεις της χώρας, λειτουργεί σχεδόν ως διεθνής πιστοποίηση ποιότητας. "Αν πας στην Ιαπωνία, τα έχεις δει όλα", τόνισε ο κ. Παπαδόπουλος, περιγράφοντας μια αγορά στην οποία τίποτα δεν συγχωρείται: ούτε αστοχίες στην ποιότητα, ούτε αποκλίσεις στη γεύση, ούτε προβλήματα στη συνέπεια των προμηθειών.
Η Ιαπωνία είναι μόνο ένα κομμάτι του διεθνούς αποτυπώματος. Η Βρετανία παραμένει η μεγαλύτερη αγορά, ισχυρή είναι η παρουσία σε Γερμανία, Γαλλία και Σκανδιναβία, ενώ η εταιρεία ενισχύει τη θέση της στην Άπω Ανατολή, σε Νότια Κορέα και Κίνα, καθώς και στις αγορές της Βόρειας Αμερικής, της Μέσης Ανατολής, της Αφρικής, ακόμη και στη Νέα Ζηλανδία.
Η χρονιά-ρεκόρ και η στρατηγική επιβράδυνση
Το 2024 αποτέλεσε την καλύτερη χρονιά στην ιστορία της ΜΑΚΒΕΛ–Eurimac. Η παραγωγή έφτασε τους 76.200 τόνους, ρεκόρ για ελληνική βιομηχανία ζυμαρικών, με τον κύκλο εργασιών στα 72,56 εκατ. ευρώ, τα EBITDA στα 13,81 εκατ. ευρώ, τα κέρδη προ φόρων στα 11,79 εκατ. ευρώ και τα καθαρά κέρδη στα 10,70 εκατ. ευρώ.
Παρά τη δυναμική, το 2025 η διοίκηση της μοναδικής μονάδας ζυμαρικών στο χαρτοφυλάκιο του ομίλου Euricom αποφάσισε να πατήσει προσωρινά φρένο, επιλέγοντας να μην αναλάβει νέες συνεργασίες πριν ολοκληρωθεί το επενδυτικό πλάνο.
"Υπήρχε πελάτης που ήθελε δέκα κοντέινερ την εβδομάδα και του δίναμε εφτά", εξηγεί ο κ. Παπαδόπουλος. Ο όγκος υποχώρησε στους 72.300 τόνους, ο κύκλος εργασιών στα 66,83 εκατ. ευρώ, το EBITDA στα 12,56 εκατ. ευρώ, τα κέρδη προ φόρων στα 10,18 εκατ. ευρώ και τα καθαρά κέρδη στα 8,63 εκατ. ευρώ. Ο δανεισμός παρέμεινε μηδενικός.
Το εργοστάσιο των 100.000 τόνων
Από το 2020 έως το τέλος του 2026 η εταιρεία θα έχει επενδύσει συνολικά 26 εκατ. ευρώ σε νέες γραμμές παραγωγής, σιλό, ψηφιακές υποδομές και εφαρμογές τεχνητής νοημοσύνης. Η έβδομη γραμμή παραγωγής τίθεται σε λειτουργία μέσα στο 2026, ανεβάζοντας τη θεωρητική δυναμικότητα του εργοστασίου στους 100.000 τόνους. Για το 2026 ο στόχος είναι οι 78.000 τόνοι, ενώ ο μεσοπρόθεσμος σχεδιασμός, από το 2027, προβλέπει παραγωγή στους 85.000 τόνους.
"Ο μεγαλύτερος όγκος είναι ο σημαντικότερος παράγοντας λειτουργικής κερδοφορίας", τονίζει ο κ. Παπαδόπουλος.
Καινοτομία και ποιότητα ως ανταγωνιστικό όπλο
Η ΜΑΚΒΕΛ–Eurimac επιχειρεί να διαφοροποιηθεί όχι μόνο μέσω όγκου. Η σειρά ζυμαρικών χαμηλού γλυκαιμικού δείκτη, που αναπτύχθηκε ύστερα από πενταετή κλινική έρευνα με το Oxford Brookes — τον μοναδικό διαπιστευμένο φορέα πιστοποίησης γλυκαιμικού δείκτη στην Ευρώπη — κυκλοφόρησε το 2024 και σε ενάμιση χρόνο έχει ήδη αποκτήσει μερίδιο 0,6%, ξεπερνώντας κατηγορίες όπως τα ζυμαρικά υψηλής πρωτεΐνης (0,25%), που βρίσκονται για μεγαλύτερο διάστημα στην αγορά.
Η ΜΑΚΒΕΛ παραμένει ο μοναδικός εγχώριος παραγωγός στη συγκεκριμένη κατηγορία. Για σύγκριση, τα ζυμαρικά ολικής άλεσης, η πιο ώριμη ειδική κατηγορία, κατέχουν 9% της αγοράς μετά από χρόνια παρουσίας.
Σύντομα προστίθενται δύο ακόμα κωδικοί, με έναν έβδομο πιστοποιημένο κλινικά, ενώ σε εξέλιξη βρίσκεται διαπραγμάτευση με μεγάλη πολυεθνική για παραγωγή private label στην ίδια κατηγορία. Παράλληλα, η εταιρεία εισέρχεται στην αγορά Mac and Cheese, στοχεύοντας στη νεότερη γενιά καταναλωτών που αναζητά γρήγορες και εύκολες λύσεις γεύματος.
Ξεχωριστό ανταγωνιστικό πλεονέκτημα αποτελεί η μέθοδος αργής ξήρανσης σε χαμηλές θερμοκρασίες, που διατηρεί θρεπτικά συστατικά, άρωμα και γεύση, ενώ το νερό προέρχεται από τον υδροφόρο ορίζοντα του όρους Μπέλλες σε βάθος 245 μέτρων, με ιδιότητες πιστοποιημένες από το Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης.
Δεν είναι τυχαίο ότι το σπαγγέτι και οι πένες ΜΑΚΒΕΛ περιλαμβάνονται στις 100 καλύτερες εταιρείες ζυμαρικών παγκοσμίως σύμφωνα με το Taste Atlas — η μοναδική ελληνική παρουσία σε μια λίστα που κυριαρχείται από ιταλικά ονόματα.
Το κόστος που δεν έχει σταθεροποιηθεί ακόμα
Η πρώτη ύλη — αποκλειστικά ελληνικό σκληρό σιτάρι, με αγορές που ξεπερνούν τους 100.000 τόνους ετησίως — αντιπροσωπεύει το 60-70% του κόστους παραγωγής.
Η γεωπολιτική αστάθεια επιβαρύνει κυρίως τα υλικά συσκευασίας και τα μεταφορικά, με την τιμή της πρώτης ύλης για το πλαστικό να έχει ήδη διπλασιαστεί και τον κίνδυνο περαιτέρω αύξησης να πιέζει το κόστος συσκευασίας κατά περίπου 45%.
"Απορροφούμε όσο μπορούμε, γιατί δεν μπορούμε να αλλάζουμε τιμές κάθε μέρα στον λιανέμπορο", λέει ο κ. Παπαδόπουλος.
Η τιμολογιακή πολιτική για το υπόλοιπο του έτους αναμένεται να οριστικοποιηθεί έως τον Σεπτέμβριο, μετά την αποτίμηση της νέας σοδειάς σε Καναδά, Ιταλία και Ελλάδα.
Από τη Μικρά Ασία στο Κιλκίς και μια χαρτοπετσέτα
Η ιστορία της ΜΑΚΒΕΛ ξεκινά το 1939, όταν οι αδελφοί Παντελής και Νίκος Κωνσταντινίδης, πρόσφυγες της Μικρασιατικής Καταστροφής, απέκτησαν τη βιοτεχνία ζυμαρικών ΕΡΜΗΣ στη Θεσσαλονίκη και τη μετονόμασαν σε "Μακαρονοποιία Βορείου Ελλάδος" — ΜΑΚΒΕΛ. Ήδη από το 1962 η εταιρεία πραγματοποιούσε εξαγωγές στη Γερμανία, ενώ το 1980 ανακηρύχθηκε πρώτη στις ελληνικές εξαγωγές ζυμαρικών.
Το 1996 ήρθε η συμφωνία με τον Euricom SpA — γραμμένη πάνω σε χαρτοπετσέτα, καδραρισμένη μέχρι σήμερα στο γραφείο του Σταύρου Κωνσταντινίδη.
"14 Φεβρουαρίου, ημέρα των ερωτευμένων, σε μια ψαροταβέρνα στη Νέα Κρήνη… Από τότε υπάρχει μια βαθιά αμοιβαία εκτίμηση και αγάπη μεταξύ μας", λέει ο πρόεδρος της εταιρείας.
Εδώ και 30 χρόνια η κοινοπραξία 50-50 παραμένει αμετάβλητη. Έναν χρόνο αργότερα η εταιρεία μετέφερε το εργοστάσιο από τον Παλιό Σταθμό Θεσσαλονίκης στο Σταυροχώρι Κιλκίς, υπογραμμίζοντας τη στρατηγική επιλογή παραμονής και ανάπτυξης στην ακριτική περιοχή. Το 2007 ολοκληρώθηκε η καθετοποίηση με ιδιόκτητο σιμιγδαλόμυλο, εξασφαλίζοντας πλήρη έλεγχο από την πρώτη ύλη έως το τελικό προϊόν.
Πολύ πριν η βιωσιμότητα γίνει μόδα, η ΜΑΚΒΕΛ–Eurimac παρουσίαζε ήδη μετρήσιμα αποτελέσματα. Σύμφωνα με την EcoVadis, βρίσκεται στο κορυφαίο 5% των προμηθευτών μεγάλων λιανεμπορικών αλυσίδων παγκοσμίως σε θέματα περιβάλλοντος και βιωσιμότητας και στο κορυφαίο 1% σε εργασιακές πρακτικές και επιχειρηματική ηθική, ενώ έχει πιστοποιηθεί Platinum για μηδενικά απόβλητα προς ταφή — πρώτη εταιρεία τροφίμων στην Ελλάδα με τη συγκεκριμένη διάκριση.
Το 97% των εργαζομένων προέρχεται από την ευρύτερη περιοχή του Κιλκίς —υπενθυμίζοντας ότι πίσω από τα μεγέθη και τις εξαγωγές παραμένει μια βαθιά τοπική βιομηχανία με διεθνές αποτύπωμα.
