Του Στάθη Βασιλόπουλου
Σε φάση αναδιάταξης εισέρχεται η ελληνική αγορά τηλεπικοινωνιών, με τις οπτικές ίνες να εξελίσσονται στο νέο μεγάλο πεδίο ανταγωνισμού. Έπειτα από πολλά χρόνια στα οποία η μάχη δινόταν κυρίως σε επίπεδο πακέτων λιανικής και συνδυαστικών προσφορών, το κέντρο βάρους μετατοπίζεται πλέον στις υποδομές. Καταλύτης για τη νέα φάση του ανταγωνισμού στον κλάδο είναι η συμφωνία μεταξύ ΔΕΗ και Vodafone Ελλάδας για τη διερεύνηση δημιουργίας κοινής εταιρείας στις οπτικές ίνες.
Οι δύο όμιλοι υπέγραψαν μη δεσμευτικό πλαίσιο βασικών όρων για τη σύσταση νέου σχήματος, στο οποίο θα συμμετέχουν ισόποσα, με ποσοστό 50% έκαστος, μέσω των θυγατρικών τους ΔΕΗ FiberGrid και της Fiber2All αντίστοιχα. Η νέα εταιρεία, εφόσον ολοκληρωθεί η συμφωνία, θα λειτουργεί ως πάροχος χονδρικής πρόσβασης σε δίκτυο οπτικών ινών μέχρι το σπίτι, δηλαδή FTTH, και όχι ως πάροχος λιανικής προς τον τελικό καταναλωτή.
Η κίνηση αυτή δημιουργεί τις προϋποθέσεις για τη διαμόρφωση ενός δεύτερου ισχυρού πόλου υποδομών απέναντι στον ΟΤΕ, ο οποίος διατηρεί σήμερα το προβάδισμα στην αγορά των δικτύων νέας γενιάς. Η ΔΕΗ FiberGrid έχει αναπτύξει με ταχύτατους ρυθμούς δίκτυο οπτικών ινών που έχει φτάσει σε περίπου 1,88 εκατ. νοικοκυριά, εκ των οποίων πάνω από 1,1 εκατ. είναι ήδη διαθέσιμα για άμεση σύνδεση. Από την πλευρά της, η Vodafone διαθέτει κάλυψη FTTH σε περισσότερα από 550.000 σπίτια και επιχειρήσεις. Με τη συνένωση των δύο υποδομών, το νέο σχήμα θα μπορούσε να ξεκινήσει με κρίσιμη μάζα, τόσο σε επίπεδο τεχνικής κάλυψης όσο και σε επίπεδο εμπορικής αξιοποίησης.
Για τη ΔΕΗ η συμφωνία αποτελεί ακόμη ένα βήμα στη σταδιακή μεταμόρφωσή της από παραδοσιακή επιχείρηση ηλεκτρισμού σε όμιλο κρίσιμων υποδομών και ψηφιακών υπηρεσιών. Η FiberGrid ιδρύθηκε μόλις το 2023, ωστόσο μέσα σε σύντομο χρονικό διάστημα κατάφερε να αναπτύξει ένα από τα ταχύτερα αναπτυσσόμενα δίκτυα οπτικών ινών στη χώρα. Το μεγάλο στοίχημα για τη ΔΕΗ, όμως, δεν είναι πλέον μόνο να περάσει οπτική ίνα έξω από περισσότερα σπίτια και επιχειρήσεις. Είναι να μετατρέψει την τεχνική κάλυψη σε ενεργές συνδέσεις. Μέχρι σήμερα, παρά τη μεγάλη ανάπτυξη των υποδομών της, η πελατειακή της βάση στη λιανική παραμένει περιορισμένη σε σχέση με τους παραδοσιακούς τηλεπικοινωνιακούς παρόχους.
Εδώ ακριβώς έρχεται να λειτουργήσει συμπληρωματικά η Vodafone. Ο όμιλος διαθέτει εμπειρία, εμπορική παρουσία, δίκτυο πελατών και τεχνογνωσία στη λιανική τηλεπικοινωνιών. Η ΔΕΗ φέρνει στο τραπέζι την ταχύτητα ανάπτυξης υποδομών, την πρόσβαση σε δίκτυα και μια νέα επιθετική στρατηγική στον χώρο. Η Vodafone φέρνει την αγορά, τον τηλεπικοινωνιακό μηχανισμό και τη δυνατότητα να μετατρέψει την υποδομή σε συνδρομητική βάση. Για τον λόγο αυτό η σύμπραξη έχει ευρύτερη σημασία: δεν ενώνει απλώς δύο δίκτυα, αλλά δύο διαφορετικά επιχειρηματικά μοντέλα.
Η συμφωνία, πάντως, βρίσκεται ακόμη σε αρχικό στάδιο. Το πλαίσιο είναι μη δεσμευτικό και θα ακολουθήσουν due diligence, διαπραγμάτευση τελικών όρων, δεσμευτικές συμφωνίες και εγκρίσεις από τις αρμόδιες αρχές. Η διαδικασία αναμένεται να διαρκέσει αρκετούς μήνες, ενώ μέχρι τότε δεν αλλάζει κάτι στην εμπορική λειτουργία των δύο πλευρών. Επειδή η ΔΕΗ εισφέρει μεγαλύτερο όγκο υποδομών, η Vodafone αναμένεται να καλύψει τη διαφορά με χρηματική συνεισφορά, ώστε να επιτευχθεί η ισότιμη συμμετοχή 50%-50%.
Η πίεση στους υπόλοιπους παίκτες
Η κίνηση ΔΕΗ - Vodafone βάζει πίεση και στους υπόλοιπους παίκτες. Ο ΟΤΕ διαθέτει σήμερα το μεγαλύτερο δίκτυο FTTH στην Ελλάδα, με ισχυρό προβάδισμα τόσο σε κάλυψη όσο και σε ενεργές συνδέσεις. Ωστόσο, η δημιουργία ενός δεύτερου μεγάλου παρόχου χονδρικής μπορεί να αλλάξει τους όρους του παιχνιδιού. Δεν είναι τυχαίο ότι το τελευταίο διάστημα κυκλοφορούν σενάρια για πιθανή συνεργασία ή κίνηση μεταξύ ΟΤΕ και Nova γύρω από τις υποδομές οπτικών ινών. Επισήμως επιβεβαιωμένη συμφωνία δεν υπάρχει. Όμως το γεγονός ότι τα σενάρια επιμένουν δείχνει πως η αγορά εισέρχεται σε περίοδο κινητικότητας, όπου οι υποδομές γίνονται αντικείμενο στρατηγικών επιλογών και πιθανών συγκεντρώσεων.
Ενδεικτική ήταν και η τοποθέτηση του προέδρου και διευθύνοντος συμβούλου του ΟΤΕ, Κώστα Νεμπή, ο οποίος, ερωτηθείς σχετικά, απέφυγε να επιβεβαιώσει οτιδήποτε, αλλά άφησε ανοιχτό το ενδεχόμενο αξιολόγησης ευκαιριών, εφόσον υπάρξει διαθέσιμο asset στην αγορά. Η αναφορά του στην ανάγκη επέκτασης της κάλυψης του ΟΤΕ και στο προηγούμενο της απόκτησης του UFBB από την Τέρνα δείχνει ότι ο μεγαλύτερος παίκτης της αγοράς παρακολουθεί στενά τις εξελίξεις και δεν πρόκειται να μείνει αδρανής, εάν διαμορφωθούν νέες ισορροπίες.
Η Nova, από την πλευρά της, βρίσκεται σε μια πιο σύνθετη θέση. Διαθέτει μέσω της United Fiber σημαντικό αποτύπωμα σε υποδομές, όμως σε ένα σενάριο όπου ο ένας πόλος είναι ο ΟΤΕ και ο άλλος το σχήμα ΔΕΗ - Vodafone, κινδυνεύει να βρεθεί σε ρόλο τρίτου παίκτη με μεγαλύτερη απόσταση από τους δύο πρώτους. Αυτό ακριβώς τροφοδοτεί τη συζήτηση για το αν θα υπάρξουν κινήσεις συμμαχιών, πωλήσεων ή αναδιάταξης των assets της.
Το ενδιαφέρον είναι ότι η ΔΕΗ δεν περιορίζεται πλέον στην οπτική ίνα. Η συμμετοχή της FiberGrid στη δημόσια διαβούλευση της ΕΕΤΤ για το φάσμα στις ζώνες των 900 MHz και 1.800 MHz άνοιξε νέα συζήτηση για πιθανή είσοδο του ομίλου και στην κινητή τηλεφωνία. Η ΔΕΗ έχει ήδη περάσει από τη χονδρική FTTH στη λιανική παροχή ίντερνετ υπερυψηλών ταχυτήτων και στη συνέχεια πρόσθεσε σταθερή τηλεφωνία ως συμπληρωματική υπηρεσία. Το επόμενο βήμα, εφόσον επιβεβαιωθεί, θα μπορούσε να είναι η δημιουργία ή η αξιοποίηση ασύρματων υποδομών, με στόχο έναν ευρύτερο ρόλο στην αγορά συνδεσιμότητας.
