Του Νίκου Κωτσικόπουλου
Την απαρχή μιας νέας φάσης στο τραπεζικό σύστημα σηματοδοτεί η έναρξη λειτουργίας της Snappi, η οποία έρχεται αρχικά για να ανταγωνιστεί τη διεθνή Revolut, την ελληνική και με μεγάλη ευρωπαϊκή δραστηριότητα Viva και τις N26, Wise, Monese.
Η Snappi, με ελληνικό IBAN, τραπεζική άδεια της ΕΚΤ, επιτόκιο καταθέσεων 3% για 1.000 ευρώ –που θα προσελκύσει νέους– και ζωντανή εξυπηρέτηση στα ελληνικά, καθώς και σύνδεση με τα διατραπεζικά συστήματα ΔΙΑΣ και υπηρεσία IRIS, στοχεύει σε πελατολόγιο 100.000 πελατών μέχρι το τέλος του έτους, αλλά στην πραγματικότητα αναμένει μεγάλη ανάπτυξη σύντομα.
Έτσι, έχει τεθεί ως στόχος να φτάσει τους 1,9 εκατ. πελάτες μέχρι το 2028, όταν θα έχει δώσει συνολικά νέα δάνεια 600 εκατ. ευρώ και οι καταθέσεις της θα έχουν φτάσει τα 2,5 δισ. ευρώ. Η ραγδαία ανάπτυξη που προβλέπει η neobank Snappi, στην οποία η Πειραιώς έχει πλειοψηφικό μερίδιο 55% και η ελληνική Natech 45%, δεν είναι τυχαία. Το τραπεζικό τοπίο έχει αλλάξει με την είσοδο των ψηφιακών παικτών στην τραπεζική αγορά.
Μπορεί, λοιπόν, η Snappi να ανταγωνίζεται αρχικά neobanks όπως η Revolut, έχοντας το πλεονέκτημα του ελληνικού IBAN και τη στήριξη της Πειραιώς, αλλά μελλοντικά οι ψηφιακές τράπεζες, που φαίνεται να κερδίζουν την προτίμηση του νεότερου κοινού μέχρι 30 ετών, θα γίνουν σημαντικός ανταγωνιστής των τραπεζών, και ειδικά όσων δεν ενσωματώσουν σύγχρονα στοιχεία ψηφιακής τραπεζικής και ταχείας προσφοράς υπηρεσιών.
Δεν είναι τυχαίο ότι η Εθνική Τράπεζα έχει ως βασικό στόχο την πλήρη ψηφιοποίηση του core banking και επενδύει μεγάλα ποσά, ούτε ότι όλες οι συστημικές τράπεζες παρέχουν σύγχρονες ψηφιακές λειτουργίες και γρήγορα δάνεια μέσω πλατφόρμας.
Τράπεζες και neobanks: Ομοιότητες και διαφορές
Υπάρχουν αρκετές διαφορές για την ώρα μεταξύ των παραδοσιακών τραπεζών και των neobanks, αλλά η τάση, καθώς μεγαλώνουν και ενισχύονται οι δεύτερες, είναι να έρχονται όλο και πιο κοντά και να παίρνουν μερίδια από τις παραδοσιακές τράπεζες, χτυπώντας στα αδύναμα μέχρι τώρα σημεία τους: τις προμήθειες στις μεταφορές κεφαλαίων, την ευκολία του μενού και την πρόσβαση σε καταναλωτές και εμπόρους για εύκολο ηλεκτρονικό εμπόριο.
Επίσης στις αγοραπωλησίες διεθνών μετοχών και κρυπτονομισμάτων, όπου παίκτες όπως η Revolut έχουν από χρόνια κυριαρχικά μερίδια μεταξύ των νεότερων και μικρότερων επενδυτών.
Έχουν, όμως, κι αυτές τα αδύναμα σημεία τους:
- Οι μεγάλες ελληνικές τράπεζες διαθέτουν κανονική και πλήρη τραπεζική άδεια για όλες τις εργασίες από την Τράπεζα της Ελλάδος και την ΕΚΤ, πρόσβαση σε καταθέσεις με τις προβλεπόμενες εγγυήσεις, προσφέρουν όλη την γκάμα των δανείων, επενδυτικά προϊόντα, χρηματοδοτήσεις και ασφαλώς έχουν φυσικά καταστήματα και ATMs, παρέχοντας στους πελάτες χρήμα σε φυσική μορφή.
Επιπλέον, έχουν πλατφόρμες για ψηφιακές μεταφορές κεφαλαίων και γρήγορα δάνεια, ενώ συνεργάζονται επίσης με εμπόρους και επιχειρήσεις για ηλεκτρονικές αγορές και συναλλαγές, όπως, για παράδειγμα, η Εθνική Τράπεζα μέσω της συνεργασίας με την Epsilon Net, της οποίας απέκτησε και το 15%.
- Οι neobanks εστιάζουν σχεδόν αποκλειστικά σε ψηφιακές υπηρεσίες, τουλάχιστον αρχικά. Μερικές έχουν πλήρη τραπεζική άδεια, όπως τώρα η Snappi και η Viva, ενώ η Revolut έπειτα από χρόνια έγινε και συστημική τράπεζα πέρυσι. Γενικά οι neobanks δεν έχουν παραδοσιακά καταστήματα.
Πλεονεκτήματα τραπεζών και neobanks
- Στην τεχνολογία, οι ψηφιακές τράπεζες φαίνεται ότι τουλάχιστον για την ώρα πλεονεκτούν και ο ανταγωνισμός τους απαιτεί μεγάλες και έξυπνες επενδύσεις.
Στις παραδοσιακές τράπεζες, τα συστήματα e-banking και mobile banking είναι γενικά "ψηφιακές προσθήκες" πάνω στα συστήματα με τα οποία λειτουργούν από χρόνια, καθώς κάτι διαφορετικό θα απαιτούσε δομικές αλλαγές λειτουργιών στις τράπεζες.
Αντίθετα, οι ψηφιακές τράπεζες είναι εξαρχής κτισμένες για να εκτελούν ψηφιακές λειτουργίες κυρίως μεταφοράς κεφαλαίων και ηλεκτρονικού εμπορίου, αλλά όσο πιο νέα ή εκσυγχρονισμένη είναι μια ψηφιακή τράπεζα, τόσο μεγαλύτερο πλεονέκτημα έχει στον ευρύτερο ανταγωνισμό μεταξύ neobanks και τραπεζών συνολικά. Οι neobanks δημιουργούνται από την αρχή ως "mobile-first".
Η λειτουργία τους (άνοιγμα λογαριασμού, κάρτες, πληρωμές) σχεδιάζεται για χρήση αποκλειστικά μέσω κινητού.
Έτσι, θεωρείται ότι οι περισσότερες πλατφόρμες των παραδοσιακών τραπεζών είναι συχνά πιο περίπλοκες και έχουν κάποιους περιορισμούς στη φιλικότητα χρήσης.
- Στις υπηρεσίες, οι τράπεζες προσφέρουν όλο το φάσμα: καταθέσεις, όλα τα δάνεια (στεγαστικά, καταναλωτικά, επιχειρηματικά), επενδυτικά προϊόντα, ασφαλιστικά, POS, υπηρεσίες για μεγάλες εταιρείες, ATMs και φυσικά καταστήματα.
Αντίθετα, οι neobanks ξεκινούν συνήθως από τις βασικές υπηρεσίες: μεταφορές κεφαλαίων, διεθνείς πληρωμές με χαμηλό κόστος, ηλεκτρονικές αγορές, λογαριασμοί, κάρτες, αγορές μετοχών. Σταδιακά βλέπουμε ότι επεκτείνονται σε δανεισμό ή επενδύσεις, αλλά σε πιο εξειδικευμένες λύσεις.
- Οι παραδοσιακές τράπεζες προσφέρουν φυσικό κατάστημα και ψηφιακή εξυπηρέτηση, ενώ, για παράδειγμα, η Eurobank στην Ελλάδα παρουσίασε πρώτη και υβριδικό κατάστημα. Γενικά οι παραδοσιακές τράπεζες διατηρούν το πλεονέκτημα της προσωπικής επαφής, αλλά έχουν ενίοτε το μειονέκτημα της αργής εξυπηρέτησης. Οι neobanks δεν έχουν φυσικά καταστήματα και η εξυπηρέτηση γίνεται μέσω app ή online chat, με πλεονέκτημα την ταχύτητα και μειονέκτημα τις "προκάτ" απαντήσεις της AI και τις προσφερόμενες λύσεις.
- Το κόστος και οι χρεώσεις ήταν μέχρι τώρα το μεγαλύτερο μειονέκτημα για τις τράπεζες, αλλά η κατάργηση κάποιων προμηθειών, η μείωση κάποιων άλλων, το IRIS και οι δωρεάν αναλήψεις από ATMs έχουν αλλάξει το τοπίο. Από την άλλη, οι ψηφιακές τράπεζες έχουν ήδη αλλάξει την αγορά με χαμηλότερα ή μηδενικά κόστη, ιδιαίτερα για διεθνείς συναλλαγές.
- Την εμπιστοσύνη που εμπνέουν στους πελάτες τους, τουλάχιστον για μεγάλες αποταμιεύσεις, οι παραδοσιακές τράπεζες είναι δύσκολο να την ανταγωνισθούν ακόμη οι neobanks, τουλάχιστον οι ξένες, καθώς η Snappi, για παράδειγμα, έχει το πλεονέκτημα να είναι θυγατρική της Πειραιώς και με τραπεζική άδεια. Οι παραδοσιακές τράπεζες συμμετέχουν στο ελληνικό τραπεζικό σύστημα και προστατεύονται από το Ταμείο Εγγύησης Καταθέσεων.
