Του Erik Sherman
Άλλη μια μέρα, άλλη μια είδηση για συμφωνία ΗΠΑ - Ιράν, άλλη μια προσδοκία των αγορών ότι τα πράγματα θα βελτιωθούν, άλλη μια φορά που όλοι ελπίζουν ότι η οικονομία θα ανακάμψει και η ζωή θα επιστρέψει σε κάτι που θα μοιάζει με κανονικότητα.
Υπάρχει όντως κάποιο σχέδιο αυτή τη φορά; Αυτή τη στιγμή, η απάντηση είναι… ίσως;
Θα μπορούσε κανείς να δικαιολογήσει τον σκεπτικισμό, αν λάβει υπόψη τις κινήσεις του "ντουέτου Τραμπ - Ιράν". Από την έναρξη των στρατιωτικών επιχειρήσεων, ο πρόεδρος των ΗΠΑ προσπαθεί επανειλημμένα να ανακηρυχθεί νικητής σε αυτό τον πόλεμο. Έπειτα ανακοινώνει ότι μια συμφωνία είναι προ των πυλών, ακολουθεί μεταστροφή, και μετά άλλη μεταστροφή, και άλλη...
Ακόμα δεν είναι ξεκάθαρο αν έχουμε μια "περιορισμένη συμφωνία", "μια προσωρινή ειρηνευτική συμφωνία" ή "μια συμφωνία κατάπαυσης του πυρός".
Γίνεται αναφορά σε παύση των εχθροπραξιών για 60 ημέρες, άνοιγμα του Στενού του Ορμούζ και άρση του ναυτικού αποκλεισμού των ιρανικών λιμανιών από τις ΗΠΑ.
"Και οι δύο πλευρές έχουν συμφωνήσει για άμεση και μόνιμη παύση των στρατιωτικών επιχειρήσεων σε όλα τα μέτωπα, συμπεριλαμβανομένου του Λιβάνου", ανέφερε ο Σεμπάζ Σαρίφ, πρωθυπουργός του Πακιστάν, της χώρας που ανέλαβε τον ρόλο του μεσολαβητή στις διαπραγματεύσεις.
Ωστόσο, δεν είναι σαφές τι έχει επιτευχθεί μετά από όλη αυτή την περιπέτεια που διήρκεσε 4 μήνες. Το άνοιγμα του Στενού του Ορμούζ, ενδεχομένως πρώτα για την απομάκρυνση των ναρκών ώστε τα πλοία να μπορούν να περάσουν με ασφάλεια, "μόνιμα και χωρίς διόδια", είναι κάτι που ίσχυε και πριν ξεκινήσουν οι εχθροπραξίες τον Φεβρουάριο.
Η συμφωνία είναι προσωρινή, προγραμματισμένη να τεθεί σε ισχύ την Παρασκευή μετά την υπογραφή της, και έχει διάρκεια 60 ημερών. Μερικά από τα πιο δύσκολα ζητήματα, όπως το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν και η άρση των κυρώσεων κατά της Τεχεράνης, δεν φαίνεται να βρίσκονται στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων. Πόσο θα διαρκέσει η εκεχειρία αν το Ισραήλ δεν συμφωνήσει και δεν συμμετάσχει είναι ένα κρίσιμο ερώτημα.
Αυτό που πρέπει να εξεταστεί, παρόλο που προς το παρόν δεν είναι εφικτό, είναι πόσος χρόνος θα χρειαστεί για να δούμε, μεταξύ άλλων, βελτίωση στις τιμές της ενέργειας, μείωση του πληθωρισμού, μεγαλύτερη διαθεσιμότητα λιπασμάτων για τις καλλιέργειες.
Ακόμη και αν η προσωρινή συμφωνία κατάπαυσης του πυρός λειτουργήσει ομαλά, ο συγχρονισμός θα είναι δύσκολος. Το πετρέλαιο, το φυσικό αέριο, το ντίζελ, τα καύσιμα αεροσκαφών θα μπορούσαν να δουν ανακούφιση, κι όμως το πρόβλημα για όλα αυτά τα προϊόντα δεν είναι μόνο το Στενό του Ορμούζ. Έχουν προκληθεί σημαντικές ζημιές στις εγκαταστάσεις παραγωγής στη Μέση Ανατολή. Δεδομένου του χρόνου που απαιτείται για την κατασκευή εργοστασίων και αποθηκών, θα μπορούσαν να χρειαστούν μήνες, χρονικό πλαίσιο που ίσως είναι εξωφρενικά αισιόδοξο. Με τα αποθέματα να έχουν πληγεί σοβαρά στη Μέση Ανατολή και σε άλλα μέρη στον πλανήτη, η διακοπή της ροής θα συνεχιστεί για κάποιο διάστημα. Ο εκτελεστικός διευθυντής του Διεθνούς Οργανισμού Ενέργειας δήλωσε ότι η διακοπή της ροής πετρελαίου και φυσικού αερίου μέσω του Στενού και οι επιθέσεις σε ενεργειακές υποδομές στην περιοχή αποτελούν "τη μεγαλύτερη απειλή για την παγκόσμια ενεργειακή ασφάλεια στην ιστορία".
Στα τέλη Μαΐου, ο Ανώτερος Αντιπρόεδρος της ExxonMobil, Neil Chapman, δήλωσε σε τηλεδιάσκεψη για τα οικονομικά αποτελέσματα της εταιρείας ότι, με βάση την τρέχουσα κατάσταση, μέσα σε λίγες εβδομάδες τα επίπεδα των αποθεμάτων θα μπορούσαν να μειωθούν τόσο πολύ ώστε οι τιμές να σκαρφαλώσουν στα 150-160 δολάρια το βαρέλι. Ο πρόεδρος και διευθύνων δύμβουλος της Chevron, Mike Wirth, έκανε παρόμοια δήλωση για την προσφορά.
Ίσως τα πράγματα να ομαλοποιηθούν την τελευταία στιγμή, αλλά η αγωνία μέχρι τότε θα παραμείνει.
