Της Emese Maczko
Η τελευταία έκθεση του Παγκόσμιου Συμβουλίου Ταξιδιών και Τουρισμού (WTTC) έδειξε ότι ο περιορισμός της τουριστικής δραστηριότητας στις πιο δημοφιλείς πόλεις της Ευρώπης θα μπορούσε να οδηγήσει σε απώλειες ύψους 245 δισ. δολαρίων από το "τουριστικό" ΑΕΠ και σε "ψαλίδι" περίπου 3 εκατ. θέσεων εργασίας μέσα σε τρία χρόνια.
Η έκθεση αναλύει τις πιθανές επιπτώσεις από τον περιορισμό του τουρισμού σε 11 μεγάλες ευρωπαϊκές πόλεις, όπως η Βενετία, το Άμστερνταμ, η Βαρκελώνη και το Παρίσι, όπου ο αριθμός διανυκτερεύσεων ανά κάτοικο υπερβαίνει σημαντικά τον ευρωπαϊκό μέσο όρο.
Το κόστος
Σύμφωνα με την ανάλυση του WTTC, η επιβολή περιορισμών στον διεθνή και τον εγχώριο τουρισμό σε αυτές τις πόλεις θα οδηγήσει σε απώλεια 245 δισ. δολαρίων στο ΑΕΠ του ταξιδιωτικού και τουριστικού κλάδου, 122 δισ. δολαρίων από τα φορολογικά έσοδα και 2,9 εκατ. θέσεων εργασίας κατά την περίοδο 2025-2027. Τα ποσά αυτά ισοδυναμούν με το σύνολο του ιταλικού ΑΕΠ απ' τον τουρισμό.
Το οικονομικό πλήγμα δεν θα περιοριστεί στις πόλεις. Το WTTC αναφέρει ότι οι επιπτώσεις από τη μείωση των τουριστικών δαπανών θα επεκταθούν πέρα από τα όρια των πόλεων, βλάπτοντας τις εθνικές οικονομίες και τις περιφερειακές εφοδιαστικές αλυσίδες.
Η Βενετία θα μπορούσε να είναι από τις μεγάλες "χαμένες". Η ιταλική πόλη, που ήδη πειραματίζεται επιβάλλοντας εισιτήριο εισόδου στους τουρίστες για να διαχειριστεί την επισκεψιμότητα, αναμένεται να χάσει 14,1 δισ. δολάρια άμεσα από το ΑΕΠ της και 18,4 δισ. δολάρια από έμμεσες δραστηριότητες.
Δεν κινδυνεύουν μόνο οι γονδολιέρηδες και οι ξενοδόχοι. Το πλήγμα θα μπορούσε να επηρεάσει την οικονομία της ευρύτερης περιοχής του Βένετο και να οδηγήσει την Ιταλία σε απώλεια 15,2 δισ. δολαρίων σε φορολογικά έσοδα, ποσό που ισοδυναμεί με το κόστος ανέγερσης 260 νέων νοσοκομείων, σύμφωνα με το WTTC.
Οι πιθανές απώλειες του Άμστερνταμ είναι πιο δραματικές: 12,4 δισ. δολάρια άμεσα και 23,6 δισ. δολάρια από έμμεσες επιπτώσεις, ενώ 364.000 θέσεις εργασίας στην Ολλανδία θα κινδυνεύσουν να χαθούν.
Η Βαρκελώνη και το Παρίσι, αν επιβάλλουν περιορισμούς μόνο στους επισκέπτες από το εξωτερικό, θα μπορούσαν να χάσουν 29 δισ. δολάρια και 30 δισ. δολάρια στο ΑΕΠ τους, αντίστοιχα.
Στη Γαλλία θα μπορούσαν να χαθούν 284.000 θέσεις εργασίας και 16,2 δισ. δολάρια από φορολογικά έσοδα.
Τι συμβαίνει στην Ευρώπη;
Τον Ιούνιο του 2025, ξέσπασαν μαζικές διαμαρτυρίες κατά του υπερτουρισμού σε όλη τη νότια Ευρώπη, ιδίως στην Ισπανία, την Ιταλία και την Πορτογαλία, που εξέφρασαν την απογοήτευση των κατοίκων του ευρωπαϊκού Νότου για τις αρνητικές επιπτώσεις του τουρισμού στις πόλεις τους.
Στη Βαρκελώνη, μια πόλη με 1,6 εκατ. κατοίκους που υποδέχτηκε 26 εκατ. τουρίστες πέρυσι, τον Ιούνιο συγκεντρώθηκαν χιλιάδες άνθρωποι με νεροπίστολα για να ρίξουν νερό σε ξενοδοχεία και τουρίστες ή να αναρτήσουν πανό διαμαρτυρίας, όπως μετέδωσαν πολλά διεθνή ΜΜΕ, όπως το Reuters.
Στο Παρίσι, το Μουσείο του Λούβρου έκλεισε προσωρινά για τέσσερις ώρες στις 16 Ιουνίου 2025, με το προσωπικό να προχωρά σε στάση εργασίας διαμαρτυρόμενο για τον υπερβολικό αριθμό επισκεπτών του Μουσείου, την έλλειψη προσωπικού και την επιδείνωση των συνθηκών εργασίας που προκαλεί ο υπερτουρισμός.
Το Λούβρο σχεδιάστηκε για να φιλοξενεί 4 εκατ. επισκέπτες ετησίως, αλλά πέρυσι το μουσείο υποδέχτηκε σχεδόν 9 εκατ.
Ακόμη και με ένα ημερήσιο όριο 30.000 επισκεπτών, το προσωπικό δήλωσε στο CNN ότι "οι αντοχές τους δοκιμάζονται αμείλικτα". Επισήμαναν την έλλειψη σκιερών χώρων ανάπαυσης, την περιορισμένη πρόσβαση σε τουαλέτες και την αποπνικτική καλοκαιρινή ζέστη που εντείνεται από το φαινόμενο του θερμοκηπίου της γυάλινης πυραμίδας.
Επανεξέταση του υπερπληθυσμού
Πώς μπορούν τα κορυφαία τουριστικά κέντρα της Ευρώπης να αντιμετωπίσουν τον υπερπληθυσμό χωρίς να θυσιάσουν θέσεις εργασίας, φορολογικά έσοδα και να επιβαρύνουν την τοπική οικονομία;
Το WTTC ζητά πιο ισορροπημένη προσέγγιση στη διαχείριση του τουρισμού σε πολυσύχναστες πόλεις, για παράδειγμα, χρησιμοποιώντας data σε πραγματικό χρόνο για την παρακολούθηση των ροών επισκεπτών και τον έγκαιρο εντοπισμό προβλημάτων.
Αντί απλώς να μειωθεί ο αριθμός των επισκεπτών, το WTTC συνιστά τη συνεργασία κυβερνήσεων, επιχειρήσεων και κατοίκων για την κατάρτιση κοινών σχεδίων για το μέλλον, τα οποία θα υποστηρίζουν τόσο την ποιότητα ζωής των κατοίκων όσο και τη μακροπρόθεσμη ανάπτυξη του τουρισμού. Όταν οι άνθρωποι αισθάνονται ότι συμμετέχουν και βλέπουν πώς ο τουρισμός βοηθά την κοινότητά τους, είναι πιο πιθανό να τον υποστηρίξουν.
Η Clare Tobin, CEO του ταξιδιωτικού πρακτορείου Wild Frontiers, επισήμανε έναν ακόμη τρόπο για την καταπολέμηση του υπερτουρισμού σε μια συνέντευξη που παραχώρησε μέσω e-mail: "Είναι σημαντικό να ενθαρρύνουμε τους ταξιδιώτες να επισκέπτονται εναλλακτικούς προορισμούς. Υπάρχουν τόσες πολλές πόλεις και κωμοπόλεις στις πιο δημοφιλείς χώρες της Ευρώπης που εξακολουθούν να είναι σε μεγάλο βαθμό ανεξερεύνητες. Η διαμονή σε λιγότερο πολυσύχναστες περιοχές προσφέρει την καλύτερη ευκαιρία να βυθιστείτε στην κουλτούρα του προορισμού και να μάθετε τις τοπικές κοινότητες".
Η Tobin έφερε ως παράδειγμα το Άμστερνταμ όπου ο τουριστικός οργανισμός ενθαρρύνει τους ταξιδιώτες να εξερευνήσουν την ευρύτερη περιοχή, αναδεικνύοντας αξιοθέατα και εμπειρίες εκτός της πόλης και αναπτύσσοντας συνεργασίες με γειτονικές πόλεις για τη δημιουργία μεταφορικών διαδρομών.
