Του Gaurav Sharma
Το θέμα των ημερών είναι η κίνηση του Ντόναλντ Τραμπ να πιέσει την Ουκρανία για μια συμφωνία εκμετάλλευσης του ορυκτού της πλούτου με αντάλλαγμα η Ουάσιγκτον να συνεχίζει να παρέχει υποστήριξη στο Κίεβο στο πλαίσιο του πολέμου με τη Ρωσία.
Ο ίδιος ο Τραμπ ανακοίνωσε ότι περιμένει τον Ουκρανό ομόλογό του Βολοντίμιρ Ζελένσκι στην Ουάσινγκτον για να υπογράψει τη συμφωνία εντός της εβδομάδας. Είχε προηγηθεί ανταλλαγή πυρών μεταξύ των δύο ηγετών σε προσωπικό επίπεδο, αλλά και κατηγορίες από τον Αμερικανό πρόεδρο για την έναρξη του πολέμου προς το Κίεβο.
Ενόψει όμως της συμφωνίας, ο Τραμπ είπε: "Η Ουκρανία θα αποκτήσει το δικαίωμα να συνεχίσει να πολεμά". Γιατί όλες αυτές οι κινήσεις του Αμερικανού προέδρου και γιατί τώρα;
Το ενδιαφέρον του Τραμπ προέκυψε εν μέρει από το γεγονός ότι οι ίδιοι οι Ουκρανοί έχουν υπερ-προβάλει τον ορυκτό τους πλούτο, συμπεριλαμβανομένων περιοχών κατεχομένων από τη Ρωσία, όπου θα μπορούσαν να εξορυχθούν κοιτάσματά.
Σύμφωνα με τη Yulia Svyrydenko, υπουργό Οικονομικής Ανάπτυξης και Εμπορίου της Ουκρανίας, η χώρα διαθέτει τα μεγαλύτερα αποθέματα λιθίου, τιτανίου στην Ευρώπη και σημαντικά κοιτάσματα άλλων ορυκτών. Συνολικά, η Ουκρανία υποστηρίζει ότι στο υπέδαφός της βρίσκεται το 5% των κρίσιμων ορυκτών παγκοσμίως.
Σύμφωνα με στοιχεία που έχει δώσει στη δημοσιότητα το Κίεβο, στην Ουκρανία υπήρχαν 19 εκατ. τόνοι γραφίτη πριν την εισβολή της Ρωσίας το 2022, ενώ το μερίδιο της στην παγκόσμια παραγωγή τιτανίου -το οποίο χρησιμοποιείται από τις κατασκευές έως την αεροδιαστημική- ήταν περίπου 7%.
Επιπλέον, η Ουκρανία ισχυρίζεται ότι διαθέτει σημαντικά κοιτάσματα σπάνιων γαιών που χρησιμοποιούνται ευρέως για την παραγωγή ανεμογεννητριών και ηλεκτρονικών συσκευών. Ωστόσο, αυτό δεν έχει επαληθευθεί από ανεξάρτητες πηγές λόγω του πολέμου και των ισχυρισμών του Κιέβου ότι ορισμένα από τα κοιτάσματα ορυκτών του βρίσκονται σε κατεχόμενα από τη Ρωσία τμήματα της χώρας.
Οι σπάνιες γαίες και τα ορυκτά παίζουν κρίσιμο ρόλο στην παγκόσμια οικονομία και στην ενεργειακή μετάβαση που βασίζεται στην ψηφιοποίηση και στην παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας. Γι' αυτό και δεν είναι έκπληξη που ο Τραμπ θέλει να αποκτήσει πρόσβαση στους πόρους του ουκρανικού υπεδάφους.
Η επιθυμία του να "αγοράσει" τη Γροιλανδία από τη Δανία δείχνει που μπορεί να φτάσει ο Τραμπ όταν διεκδικεί φυσικούς πόρους για τις ΗΠΑ. Ωστόσο, για την εξέλιξη με την Ουκρανία έβαλε και το Κίεβο το χέρι του.
Τον περασμένο Σεπτέμβριο, κατά την προεκλογική εκστρατεία για τις προεδρικές των ΗΠΑ, ο Ζελένσκι συναντήθηκε με τον Τραμπ και παρουσιάζοντας ένα "σχέδιο νίκης" συμπεριέλαβε για πρώτη φορά τα ορυκτά στο πλαίσιο μιας συμφωνίας με τις ΗΠΑ προκειμένου να αποσπάσει απτές δεσμεύσεις από μια νέα κυβέρνηση για διαρκή στήριξη στον πόλεμο με τη Ρωσία.
Ο Τραμπ απλώς επανέφερε την ιδέα αυτή -με την "αυτοπεποίθηση" που τον χαρακτηρίζει- και πλέον οι Ουκρανοί προσπαθούν να βρουν ένα αποδεκτό πλαίσιο συμβιβασμού.
Όσον αφορά τις λεπτομέρειες της συμφωνίας, δημοσιεύματα αναφέρουν ότι η κυβέρνηση Τραμπ δεν επιμένει πλέον στα 500 δισ. δολάρια εν δυνάμει εσόδων από τους πόρους της Ουκρανίας. Αλλά δεν έχει δώσει και σταθερές εγγυήσεις ασφαλείας στους Ουκρανούς.
Ουκρανός αξιωματούχος δήλωσε στο BBC ότι οι συνομιλίες ήταν "θετικές" μέχρι στιγμής. Αλλά υπήρξαν επιπλοκές μετά την παρέμβαση του προέδρου της Ρωσίας Βλαντίμιρ Πούτιν.
Την Τρίτη, ο Πούτιν δήλωσε ότι ήταν ανοιχτός στο να προσφέρει στις ΗΠΑ πρόσβαση στα ίδια ακριβώς ορυκτά που προσφέρουν οι Ουκρανοί σε πολύ μεγαλύτερες ποσότητες, σημειώνοντας ότι η Ρωσία διαθέτει "σημαντικά περισσότερους φυσικούς πόρους αυτού του είδους από την Ουκρανία".
Όπως και να 'χει, αυτό που δεν αμφισβητείται είναι πως ο Τραμπ άλλαξε τους κανόνες "εμπλοκής" των ΗΠΑ με την Ουκρανία - όπως υποσχέθηκε κατά την προεκλογική του εκστρατεία.
Απόδοση - επιμέλεια: Μιχάλης Παπαντωνόπουλος
