Του Alan Ohnsman
Ο Έλον Μασκ και οι νέοι του "ακόλουθοι" από το Τμήμα Κυβερνητικής Αποτελεσματικότητας των ΗΠΑ (DOGE) - του οποίου είναι επικεφαλής - πυροδότησαν "καμπανάκια κινδύνου" αυτήν την εβδομάδα, καθώς απέκτησαν πρόσβαση σε ευαίσθητες βάσεις δεδομένων και συστήματα πληρωμών, σε μια προσπάθεια να περικόψουν κυβερνητικές δαπάνες. Και αυτό αποτελεί πρόβλημα, καθώς ο ίδιος δεν είναι εκλεγμένος αξιωματούχος και πολλές από τις κινήσεις του μπορεί να αποδειχθούν εντελώς παράνομες (πόσω μάλλον αντισυνταγματικές), την ώρα μάλιστα που ο ίδιος είναι σε θέση να χρησιμοποιεί την εξουσία που του δίνει το DOGE προς όφελος των εταιρειών του. Αλλά δεν είναι μόνο αυτό.
Η κερδοφορία της Tesla - μίας από τις μεγαλύτερες πηγές του πλούτου του - εξαρτάται από έναν εκ των μεγαλύτερων αντιπάλων της Αμερικής: Την Κίνα.
Η Tesla και ο Μασκ απολαμβάνουν μια ιδιαίτερα "ζεστή" σχέση με τους ηγέτες του Κομμουνιστικού Κόμματος της Κίνας, έχοντας άδεια να λειτουργούν το εργοστάσιό τους εκεί χωρίς τοπικό συνεργάτη, κάτι που απαιτείται από κάθε άλλη μη κινεζική αυτοκινητοβιομηχανία. Επιπροσθέτως, ήταν η μόνη αναπτυσσόμενη αγορά για την Tesla πέρυσι, καθώς οι πωλήσεις στις ΗΠΑ και στην Ευρώπη μειώθηκαν. Παράλληλα, το άνοιγμα του "Gigafactory" στη Σαγκάη, πριν από πέντε χρόνια, ήταν αυτό που ανέτρεψε την οικονομική τύχη της Tesla, μετά από μια δεκαετία ζημιών. Από το 2020 - το πρώτο έτος λειτουργίας του εργοστασίου - μέχρι σήμερα, η εταιρεία παραμένει σταθερά κερδοφόρα. Έτσι, καθώς οι προοπτικές πωλήσεων της εταιρείας φαίνονται "θαμπές", η σημασία της Κίνας για την Tesla, όπως και τον προσωπικό πλούτο του Μασκ, είναι ακόμα μεγαλύτερη από πριν.
Και αυτό αυξάνει την ανάγκη του Μασκ να ευχαριστεί τις κινεζικές Αρχές, οι οποίες θα μπορούσαν να του ασκήσουν πίεση εάν οι πολιτικές του Τραμπ έλθουν σε αντίθεση με τις προτεραιότητές τους.
Ο Μασκ, συχνός και επιθετικός επικριτής του πρώην προέδρου των ΗΠΑ Τζο Μπάιντεν, δεν έχει την ίδια στάση όταν πρόκειται για σχόλια που αφορούν στους ηγέτες της Κίνας, στο X. Το "φλερτ" του με την κινεζική ηγεσία χρονολογείται πριν από μια δεκαετία, όταν από μία επίσκεψη το 2015, οδηγήθηκε στο άνοιγμα εργοστασίου στη χώρα. Κατά τη διαδικασία έγκρισης της έναρξης λειτουργίας ενός τεράστιου εργοστασίου στη Σαγκάη, για το οποίο έλαβε δάνεια τουλάχιστον 1,4 δισ. δολ. από κρατικές τράπεζες, ο Μασκ συνεργάστηκε στενά με τον Λι Κιανγκ, τον αξιωματούχο του Κομμουνιστικού Κόμματος που κυβερνούσε τότε τη Σαγκάη. Σήμερα, ο Λι θεωρείται το "Νο. 2" της Κίνας - μετά τον Σι - όντας πρωθυπουργός από το 2023.
Τον προηγούμενο μήνα, μία ημέρα πριν από την ορκωμοσία του Τραμπ, ο αντιπρόεδρος της Κίνας Χαν Ζενγκ βρέθηκε στην Ουάσιγκτον για συνάντηση με τον Μασκ, ενθαρρύνοντας την Tesla και άλλες αμερικανικές εταιρείες να "συμβάλλουν εκ νέου και περισσότερο σε στενότερους οικονομικούς και εμπορικούς δεσμούς" μεταξύ των εθνών, σύμφωνα με το κρατικό πρακτορείο ειδήσεων Xinhua. Ο Μασκ απάντησε ότι η Tesla ήταν έτοιμη να κάνει ακριβώς αυτό.
Και άλλες μεγάλες εταιρείες των ΗΠΑ, όπως η Apple, έχουν επίσης στενούς δεσμούς με την Κίνα. Η Tesla, όμως, βρίσκεται σε διαφορετικό επίπεδο. Μεταξύ άλλων, επωφελείται επίσης και από το φθηνότερο κινεζικό εργατικό δυναμικό, τα ανταλλακτικά και το κόστος υλικοτεχνικής υποστήριξης, που έχουν μετατρέψει το "Gigafactory" της Σαγκάης σε μια μηχανή χρημάτων.
"Έχουν μεγαλύτερη παραγωγική ικανότητα εκεί, από ό,τι στον υπόλοιπο κόσμο" δήλωσε ο Σαμ Φιοράνι, αντιπρόεδρος της AutoForecast Solutions.
Αλλά υπάρχει και ένα τίμημα.
"Υπάρχουν κανόνες όταν έχεις να κάνεις με την Κίνα. Το Κομμουνιστικό Κόμμα της Κίνας μπορεί να ζητήσει πληροφορίες (...)" δήλωσε στο Forbes ο απόστρατος στρατηγός των ΗΠΑ, Ράσελ Ονορέ, ο οποίος σε προηγούμενο άρθρο του στην New York Times είχε υποστηρίξει ότι ο Έλον Μασκ αποτελεί κίνδυνο για την εθνική ασφάλεια.
Και δεν είναι μόνο ο Μασκ. Ο Ράσελ Ονορέ ανησυχεί ότι κανένα από τα στελέχη που εργάζονται για το DOGE δεν έχει υποβληθεί σε ελέγχους ασφαλείας του ιστορικού τους που είναι απαραίτητοι για την πρόσβαση σε ευαίσθητες πληροφορίες.
To ΚΚΚ είναι σε θέση να ασκήσει επιρροή στον Μασκ, όσο χρειαστεί, και αυτό καθιστά τον Μασκ επικίνδυνο άτομο για να κατέχει μία τέτοια θέση στον στενό κύκλο του Τραμπ, πόσω μάλλον να ανακατασκευάσει και την ομοσπονδιακή κυβέρνηση, όπως εκείνος νομίζει.
Σε διάστημα μίας εβδομάδας, το DOGE απέκτησε πρόσβαση σε ευαίσθητες φορολογικές και οικονομικές πληροφορίες για εκατομμύρια Αμερικανούς, όπως και στο σύστημα πληρωμών του υπουργείου Οικονομικών. Αυτήν τη στιγμή, εναπόκειται στο Κογκρέσο και τα ομοσπονδιακά δικαστήρια να ενεργήσουν αρκετά γρήγορα για να αποτρέψουν μια δυνητικά τεράστια ζημιά σε κυβερνητικά προγράμματα.
Το γεγονός ότι ο Μασκ θα μπορούσε να περικόψει ή να τροποποιήσει ομοσπονδιακούς οργανισμούς που ελέγχουν τις εταιρείες του, αντίκειται σε όλα τα πρότυπα δεοντολογίας της κυβέρνησης.
Επίσης, ο Μασκ έχει αποφύγει την αξιολόγηση για τον εντοπισμό συγκρούσεων συμφερόντων, μια διαδικασία απραίτητη για κυβερνητικές θέσεις υψηλού επιπέδου. Παρόλα αυτά, διαθέτει άδεια πρόσβασης σε απόρρητες πληροφορίες, σύμφωνα με το CNN. Ο Λευκός Οίκος αποσαφήνισε τελικά τον ρόλο του Έλον Μασκ ως ενός "ειδικού κυβερνητικού υπαλλήλου", μία θέση χωρίς μισθό που συνήθως δεν διαρκεί περισσότερο από 130 ημέρες. Οι υπάλληλοι του Τραμπ είπαν μάλιστα ότι βασίζονται στον Μασκ, προκειμένου να προσδιορίσει ο ίδιος πιθανές συγκρούσεις συμφερόντων.
Οι Ρεπουμπλικάνοι στο Κογκρέσο δεν αντιτίθενται δημόσια στον ρόλο του DOGE στην παρούσα φάση. Οι Δημοκρατικοί, ωστόσο, συσπειρώνονται εναντίον του.
Εν τω μεταξύ, μέχρι στιγμής, τα ποσοστά αποδοχής γύρω από τον κυβερνητικό ρόλο του Μασκ έχουν μειωθεί δραματικά: Η τελευταία έρευνα της Morning Consult έδειξε ότι το 46% των ερωτηθέντων αποδοκιμάζει τη θέση του Μασκ, ενώ το 41% την εγκρίνει - με το συγκεκριμένο ποσοστό να έχει πέσει 10 μονάδες από την ορκωμοσία του Τραμπ.
Υπάρχει λόγος να πιστεύουμε ότι η ανάπτυξη της Tesla στην Κίνα - και συνεπώς η ανάγκη του Μασκ να παραμείνει υπό την εύνοια της κυβέρνησής της - μπορεί να ελαττωθεί με την πάροδο του χρόνου. Αυτό οφείλεται και στο γεγονός ότι η εταιρεία δεν έχει κυκλοφορήσει ένα επιτυχημένο νέο μοντέλο εδώ και πέντε χρόνια, ενώ καλείται και να ανταγωνιστεί εγχώριους κατασκευαστές ηλεκτρικών οχημάτων, όπως είναι η BYD.
