Της Ελευθερίας Πιπεροπούλου
Η Ελληνική Αεροπορική Βιομηχανία (ΕΑΒ) παρέδωσε πρόσφατα το τελευταίο επισκευασμένο F-4E Phantom II στην Πολεμική Αεροπορία, κλείνοντας έναν κύκλο σχεδόν 50 χρόνων. Η στιγμή συμπίπτει με δύο σημαντικές επετείους: τα 50 χρόνια από την ένταξη των πρώτων Phantom στον ελληνικό στόλο και τα 50 χρόνια από την ίδρυση της ΕΑΒ.
Το Phantom υπηρέτησε το Αιγαίο από το 1974 έως σήμερα, σε περιόδους ειρήνης αλλά και κρίσεων. Η επιχειρησιακή του αντοχή βασίστηκε στην εργασία εκατοντάδων μηχανικών, τεχνιτών, ηλεκτρονικών και επιθεωρητών της ΕΑΒ, που διασφάλιζαν ότι κάθε αεροσκάφος θα απογειωνόταν αξιόπιστο, ασφαλές και επιχειρησιακά έτοιμο.
Από την πλευρά της, η ΕΑΒ αποτελεί για περισσότερα από πενήντα χρόνια τον βασικό πυλώνα της ελληνικής αεροπορικής υποδομής. Από τα F-4E Phantom II, έως τα πιο σύγχρονα μαχητικά και πυροσβεστικά αεροσκάφη, καθώς και το πρόγραμμα αναβάθμισης Viper για τα ελληνικά F-16, η βιομηχανία συνέβαλε στη διατήρηση της επιχειρησιακής διαθεσιμότητας και της τεχνικής αξιοπιστίας.
Νέα προγράμματα και διεθνείς συνεργασίες
Σήμερα, όμως, εστιάζει στο μέλλον. Με νέα προγράμματα, ελληνική έρευνα και ανάπτυξη, διεθνείς συνεργασίες και προσανατολισμό στις τεχνολογίες αιχμής, μετασχηματίζεται από πάροχος υποστήριξης σε δημιουργό τεχνολογίας.
Ήδη, σήμερα η εταιρεία "τρέχει" το πρόγραμμα αναβάθμισης Viper για τα ελληνικά F-16, έχοντας ήδη παραδώσει 42 μαχητικά, καταφέρνοντας να ανταποκριθεί τόσο στους χρόνους όσο και την ποιότητα εργασιών, απέναντι στον ανάδοχο του προγράμματος, Lockheed Martin. Μάλιστα, όπως αναφέρουν αρμόδιοι αξιωματούχοι των δύο πλευρών, ήδη η Lockheed Martin βρίσκεται σε προωθημένο επίπεδο συζητήσεων, ώστε να μεταφέρει στην ΕΑΒ, επιπλέον έργο της αναβάθμισης των F-16, από την εγκατάστασή της στο Johnstown της Pennsylvania. Αυτό, πέραν των εργασιών αναβάθμισης των αεροσκαφών στο επίπεδο Viper, περιλαμβάνει την κατασκευή της υπερηχητικής δεξαμενής καυσίμων F1, ενώ συζητείται και η δυνατότητα πλήρους κατασκευής του αεραγωγού του αεροσκάφους. Κάτι που θα καταστήσει την ΕΑΒ ίσως τον σημαντικότερο υποκατασκευαστή του F-16, εκτός Ηνωμένων Πολιτειών.
Δεν είναι, επίσης, τυχαίο ότι κατά την πρόσφατη συνάντηση του πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη στη Νέα Υόρκη με τον Πρόεδρο της Lockheed Martin, Μάικλ Γουίλιαμσον, ο τελευταίος επεσήμανε τη σημαντική πρόοδο που σημειώνεται τους τελευταίους μήνες στο πρόγραμμα παραδόσεων των Viper από την ΕΑΒ, αλλά και τις προοπτικές περαιτέρω συνεργασιών με την αμερικανική εταιρεία.
Τέσσερις στρατηγικές πρωτοβουλίες
Η τεχνολογική υποδομή και η εμπειρία που αποκτήθηκαν από τα προγράμματα Phantom και Viper αξιοποιούνται τώρα σε νέα έργα. Στο επίκεντρο αυτής της φάσης βρίσκονται τέσσερις πρωτοβουλίες της ΕΑΒ:
- "Κένταυρος": Σύστημα αντιμετώπισης μη επανδρωμένων συστημάτων (Counter-UAV)
- "Αρχύτας": Ελληνικό UCAS (Unmanned Combat/Capability Air System)
- "Υπερίων": Αντι-drone σύστημα ανίχνευσης προσδιορισμού και καταστολής σμηνών drones κατηγορίας 1 και 2
- η "Ασπίδα του Αχιλλέα": Συμμετοχή της ΕΑΒ στην ανάπτυξη του εγχώριου συστήματος ολοκληρωμένης αεράμυνας, γνωστού ως "Ασπίδα του Αχιλλέα", ένα πλαίσιο που θα συνδυάζει αισθητήρες, ραντάρ, ηλεκτρονικό πόλεμο και πυραυλικά μέσα για την προστασία κρίσιμων υποδομών και νησιωτικών περιοχών. Στο πλαίσιο αυτό, η ΕΑΒ συνεργάζεται ήδη μέσω MOU’s με διεθνείς εταίρους προσθέτοντας το εγχώριο τεχνολογικό απόθεμα στην ευρύτερη συμμαχική αμυντική αρχιτεκτονική. Αυτές οι συνέργειες δεν αφαιρούν αλλά πολλαπλασιάζουν την εθνική ικανότητα, αξιοποιώντας διεθνή εμπειρία μαζί με την ελληνική βιομηχανική τεχνογνωσία.
Από την εμπειρία στην επόμενη φάση
Από το Peace Icarus της δεκαετίας του ’70 έως το F-4E AUP, η ΕΑΒ δεν περιορίστηκε στη συντήρηση: αναβάθμισε, εκσυγχρόνισε και ανανέωσε τον στόλο, προσφέροντας νέα ηλεκτρονικά, ραντάρ, δομικές βελτιώσεις και οπλικά συστήματα, παρατείνοντας τον κύκλο ζωής των αεροσκαφών και ενισχύοντας την επιχειρησιακή τους ικανότητα.
Η παράδοση του τελευταίου Phantom δεν σηματοδοτεί το τέλος, αλλά τη μετάβαση σε μια νέα εποχή της ελληνικής αμυντικής και τεχνολογικής παραγωγής. Τα νέα προγράμματα της ΕΑΒ ενσωματώνουν ελληνική τεχνογνωσία, εγχώρια ανάπτυξη R&D και συμμετοχή σε διεθνή δίκτυα τεχνολογίας και άμυνας. Στόχος της ΕΑΒ είναι να μετασχηματιστεί σε κόμβο καινοτομίας, σε έναν βιομηχανικό οργανισμό που δεν θα εξυπηρετεί απλώς τις ανάγκες των Ενόπλων Δυνάμεων, αλλά θα παράγει εξαγώγιμη τεχνολογία, συμβάλλοντας ενεργά στην ευρωπαϊκή αμυντική αυτονομία.
