Του Στάθη Βασιλόπουλου
Αλλαγές στην τιμολόγηση των λογαριασμών της ΕΥΔΑΠ προβλέπει η εισήγηση της Εταιρείας προς τη Ρυθμιστική Αρχή Αποβλήτων, Ενέργειας και Υδάτων (ΡΑΑΕΥ), με το βάρος να μετατοπίζεται στα πάγια τέλη, αφήνοντας αμετάβλητες τις χρεώσεις κατανάλωσης νερού για τα νοικοκυριά. Τα νέα τέλη, αφότου εξεταστεί η εισήγηση που υποβλήθηκε στη ΡΑΑΕΥ και ο Ρυθμιστής δώσει τελικά το πράσινο φως αναμένεται να φανούν στους λογαριασμούς των καταναλωτών από τις αρχές του 2026.
Σύμφωνα με την εισήγηση, το μηνιαίο πάγιο ύδρευσης αυξάνεται κατά 1 ευρώ και διαμορφώνεται πλέον στα 2 ευρώ, ενώ για πρώτη φορά εισάγεται μηνιαίο πάγιο αποχέτευσης, ύψους 1 ευρώ (χωρίς να συμπεριλαμβάνεται ο ΦΠΑ). Αυτό σημαίνει ότι, με την προσθήκη του ΦΠΑ, στο λογαριασμό τριμήνου κάθε οικιακός ή άλλος χρήστης θα επιβαρύνεται με 7,48 ευρώ. Σε ετήσια βάση η επιβάρυνση είναι περίπου 30 ευρώ. Η πρόταση τέθηκε σε δημόσια διαβούλευση για διάστημα λίγων ημερών.
Η ΕΥΔΑΠ αιτιολογεί τη συγκεκριμένη επιλογή επικαλούμενη την ανάγκη χρηματοδότησης μεγάλων έργων υποδομής, τα οποία –όπως επισημαίνει– καθίστανται απολύτως αναγκαία λόγω της παρατεταμένης ξηρασίας, αλλά και των έντονων πλημμυρικών φαινομένων που συνδέονται άμεσα με την κλιματική κρίση. Η Εταιρεία υποστηρίζει ότι οι πάγιες χρεώσεις πρέπει να αντανακλούν το αυξανόμενο κόστος διατήρησης και αναβάθμισης των δικτύων. "Ελπίζουμε η απόφαση του Ρυθμιστή να είναι κοντά σε αυτά που έχουμε προτείνει για να ανακτήσουμε τα κόστη των επενδύσεων", σημείωσε κατά τη διάρκεια δημοσιογραφικής εκδήλωσης ο διευθύνων σύμβουλος της ΕΥΔΑΠ, Χαράλαμπος Σαχίνης.
Για μια μέση κατανάλωση 15 κυβικών μέτρων νερού το μήνα, το συνολικό κόστος ύδρευσης και αποχέτευσης είναι σήμερα 15,4 ευρώ και, εφόσον εγκριθούν τα νέα τιμολόγια, θα αυξηθεί στα 17,4 ευρώ. Ο διευθύνων σύμβουλος της ΕΥΔΑΠ, Χαράλαμπος Σαχίνης, ανέφερε ότι ακόμη και μετά τις προτεινόμενες αλλαγές, η Αθήνα θα εξακολουθήσει να έχει το φθηνότερο νερό μεταξύ των ευρωπαϊκών πρωτευουσών. Όπως ανέφερε χαρακτηριστικά, την τελευταία δεκαετία στη Βαρκελώνη τα τιμολόγια αυξήθηκαν κατά 50%, ενώ στη Λισαβόνα κατά 80%, την ώρα που στην Ελλάδα τα τιμολόγια έχουν παραμείνει αμετάβλητα από το 2008.
Μηδενικά πάγια για ευάλωτες ομάδες
Στην Ελλάδα εκτιμάται ότι υπάρχουν περίπου 2.400.000 παροχές ύδρευσης και 2.000.000 παροχές αποχέτευσης. Μέχρι σήμερα, τα μηνιαία έσοδα από το πάγιο ύδρευσης φτάνουν σε 2,4 εκατ. ευρώ, ενώ από την αποχέτευση δεν υπάρχει αντίστοιχο έσοδο. Έτσι, τα συνολικά ετήσια έσοδα από τα πάγια διαμορφώνονται περίπου σε 28,8 εκατ. ευρώ. Μετά την εφαρμογή των νέων παγίων, τα μηνιαία έσοδα από την ύδρευση θα ανέλθουν σε 4,8 εκατ. ευρώ, ενώ από την αποχέτευση σε 2 εκατ. ευρώ, δηλαδή συνολικά 6,8 εκατ. ευρώ τον μήνα. Σε ετήσια βάση, το ποσό αυτό φτάνει τα 81,6 εκατ. ευρώ, γεγονός που συνεπάγεται ετήσια αύξηση εσόδων κατά 52,8 εκατ. ευρώ, προερχόμενη αποκλειστικά από τις πάγιες χρεώσεις.
Στο ερώτημα γιατί η ΕΥΔΑΠ επέλεξε να εισηγηθεί οριζόντια αύξηση στα πάγια τέλη και όχι μια κλιμακωτή επιβάρυνση ανάλογα με την κατανάλωση, η διοίκηση της εταιρείας παρέπεμψε στη "δομή" της ελληνικής τιμολόγησης. Πιο συγκεκριμένα, ο κ. Σαχίνης ανέφερε ότι στην χαμηλή κλίμακα κατανάλωσης η τιμή διαμορφώνεται στα 0,35 ευρώ ανά κυβικό μέτρο, ενώ στην υψηλή φτάνει τα 3,2 ευρώ, δηλαδή σχεδόν δεκαπλάσια, την ίδια ώρα που αυτή η διαφορά σε άλλες χώρες είναι συνήθως διπλάσια ή και τριπλάσια και πάντως όχι τόσο μεγάλη.
Για να τονίσει ότι η τιμή του νερού στην Ελλάδα παραμένει χαμηλή σε σύγκριση με άλλες χώρες, ο κ. Σαχίνης χρησιμοποίησε ένα παραστατικό παράδειγμα. Όπως εξήγησε, με 0,35 λεπτά μπορεί κανείς να προμηθευτεί ένα κυβικό μέτρο νερού, το οποίο ισοδυναμεί με περίπου 2.000 μπουκαλάκια νερού (!) μισού λίτρου. Με το κόστος ενός εμφιαλωμένου μπουκαλιού από το εμπόριο, στα 0,50 λεπτά, ο καταναλωτής θα μπορούσε να πάρει 3.000 λίτρα νερού από το δίκτυο της ΕΥΔΑΠ.
Αυξήσεις σε δήμους και βιομηχανία για εξοικονόμηση νερού
Σε αντίθεση με τα οικιακά τιμολόγια, οι αυξήσεις είναι σαφώς μεγαλύτερες για τους δήμους, τις βιομηχανίες και τους επαγγελματίες, καθώς –σύμφωνα με τον κ. Σαχίνη– στόχος είναι να δοθούν κίνητρα για μείωση της κατανάλωσης και περιορισμό των διαρροών, ιδίως στα δημοτικά δίκτυα.
Αναφορικά με τα βιομηχανικά και επαγγελματικά τιμολόγια, η ΕΥΔΑΠ προτείνει: Για κατανάλωση έως 1.000 κυβικά μέτρα τον μήνα, η χρέωση ανά κυβικό μέτρο να αυξηθεί από 0,83 σε 1,10 ευρώ, καταγράφοντας αύξηση 32,5%. Για κατανάλωση άνω των 1.000 κυβικών μέτρων, η πρόταση είναι η τιμή να διαμορφωθεί από 0,98 σε 1,30 ευρώ ανά κυβικό, αύξηση 32,6%. Αντίστοιχη αναπροσαρμογή σημειώνεται και για τα τιμολόγια του Δημοσίου, των δήμων και των Νομικών Προσώπων Δημοσίου Δικαίου (ΝΠΔΔ), από 0,98 σε 1,30 ευρώ ανά κυβικό μέτρο.
Σύμφωνα με την εισήγηση της ΕΥΔΑΠ οι δικαιούχοι κοινωνικού τιμολογίου, οι πολύτεκνοι και οι υπερήλικες όχι μόνο δεν επιβαρύνονται, αλλά ωφελούνται, καθώς μηδενίζεται πλήρως οποιαδήποτε πάγια χρέωση και παραμένουν αμετάβλητες οι τιμές σε όλες τις κλίμακες κατανάλωσης.
Να σημειωθεί ότι για πάνω από μια δεκαετία δεν είχαν πραγματοποιηθεί ουσιαστικές βελτιωτικές παρεμβάσεις στο δίκτυο ύδρευσης και αποχέτευσης, όπως συνέβη σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες, με αποτέλεσμα σήμερα το δίκτυο να είναι σε μεγάλο βαθμό πεπαλαιωμένο.
Για να αντιμετωπιστεί αυτή η κατάσταση, η ΕΥΔΑΠ προχωρά σε ένα ανταποδοτικό σχέδιο επενδύσεων ύψους 2,5 δισ. ευρώ, το οποίο περιλαμβάνει μεγάλα έργα αναβάθμισης και εκσυγχρονισμού του υπάρχοντος δικτύου, αντικατάσταση παλαιών αγωγών, περιορισμό των απωλειών νερού και ψηφιακή παρακολούθηση της λειτουργίας των δικτύων, με στόχο τη βελτίωση της αξιοπιστίας και της αποδοτικότητας των υπηρεσιών ύδρευσης και αποχέτευσης.
