Του Στάθη Βασιλόπουλου
Σε κρίσιμη καμπή εισέρχεται η διαδικασία παραχώρησης και αναβάθμισης των 22 περιφερειακών αεροδρομίων της χώρας, ένα έργο με μεγάλο επενδυτικό αποτύπωμα και πολυετή ορίζοντα. Πρόκειται για αεροδρόμια που σήμερα διαχειρίζεται η Υπηρεσία Πολιτικής Αεροπορίας (ΥΠΑ) και ανήκουν στο χαρτοφυλάκιο του Υπερταμείου, με το σχέδιο να μην περιλαμβάνει τα αεροδρόμια του Ηρακλείου και της Καλαμάτας. Η ολοκλήρωση της διαδικασίας εκτιμάται ότι θα απαιτήσει διάστημα δύο έως τριών ετών.
Παρά το μέγεθος και τη σημασία του εγχειρήματος για τις αεροπορικές υποδομές της χώρας, η διαδικασία βρίσκεται μέχρι στιγμής σε φάση αναμονής. Η επίσημη προκήρυξη του διαγωνισμού δεν έχει ακόμη εκδοθεί και οι επενδύσεις που θα οδηγήσουν στον εκσυγχρονισμό των υποδομών δεν έχουν ξεκινήσει. Ωστόσο, τις επόμενες ημέρες, αναμένονται κινήσεις που ενδέχεται να αλλάξουν το τοπίο, καθώς προγραμματίζεται η παρουσίαση των χρηματοοικονομικών μοντέλων για τον ενιαίο διαγωνισμό, ανοίγοντας τον δρόμο για την ενεργοποίηση των επόμενων σταδίων.
Τα αεροδρόμια έχει αποφασιστεί να παραχωρηθούν ως ενιαίο πακέτο και όχι τυχαία. Η επιλογή αυτή αντανακλά την έντονα ανομοιογενή εικόνα τους και την ανάγκη να δημιουργηθούν οικονομίες κλίμακας που θα καταστήσουν το εγχείρημα ελκυστικό για επενδυτές. Από τη μια πλευρά βρίσκονται αεροδρόμια με ισχυρό τουριστικό αποτύπωμα, όπως αυτά της Πάρου, της Νάξου, της Σύρου, της Μήλου, της Καρπάθου, της Χίου, των Κυθήρων και της Αστυπάλαιας. Στην απέραντη όχθη, αεροδρόμια όπως της Κοζάνης, της Καστοριάς, της Αλεξανδρούπολης και των Ιωαννίνων, με χαμηλότερη επιβατική κίνηση αλλά που διαδραματίζουν καθοριστικό ρόλο για τη συνδεσιμότητα και την οικονομική ζωή των τοπικών κοινωνιών.
Οι πρώτες εκτιμήσεις ανεβάζουν τον προϋπολογισμό των απαιτούμενων επενδύσεων τουλάχιστον στα 300 εκατ. ευρώ, με το τελικό ποσό να διαμορφώνεται ανάλογα με το εύρος των παρεμβάσεων που θα απαιτηθούν σε κάθε αεροδρόμιο. Υπό αυτά τα δεδομένα, το μοντέλο που προκρίνεται προβλέπει διαγωνιστική διαδικασία με περιορισμένη συμμετοχή. Στο τραπέζι αναμένεται να βρεθούν μόνο οι τρεις υφιστάμενοι παραχωρησιούχοι μεγάλων αεροπορικών υποδομών της χώρας: ο Διεθνής Αερολιμένας Αθηνών, η Fraport Greece – που διαχειρίζεται 14 περιφερειακά αεροδρόμια από το 2017 και συμμετέχει στη διαχείριση του αεροδρομίου Καλαμάτας – και η κοινοπραξία ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ – GMR Airports, η οποία θα αναλάβει το νέο διεθνές αεροδρόμιο στο Καστέλι Ηρακλείου.
Οι παραχωρησιούχοι θα κληθούν να καταθέσουν ολοκληρωμένα επενδυτικά και επιχειρησιακά σχέδια για το σύνολο των 22 αεροδρομίων. Σε αντάλλαγμα για τις επενδύσεις που θα αναλάβουν, προβλέπεται παράταση των υφιστάμενων συμβάσεών τους, η οποία αυξάνει τη συνολική οικονομική τους αξία, ενώ δεν αποκλείεται να συνδυαστεί και με πρόσθετα τέλη ανά επιβάτη, ώστε να καταστεί βιώσιμη η διαχείριση αεροδρομίων με περιορισμένη κίνηση.
Το μοντέλο αυτό, ωστόσο, τελεί υπό την έγκριση των αρμόδιων υπηρεσιών της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, καθώς ο διαγωνισμός θα έχει κλειστό χαρακτήρα. Η διαδικασία έγκρισης εκτιμάται ότι δεν θα ολοκληρωθεί σε διάστημα μικρότερο του ενός έτους, γεγονός που μεταθέτει χρονικά την προκήρυξη και, κατ’ επέκταση, την επιλογή του τελικού αναδόχου, η οποία υπολογίζεται ότι θα απαιτήσει δύο έως τρία χρόνια.
Στην παραχώρηση περιλαμβάνονται τα αεροδρόμια της Αλεξανδρούπολης, των Ιωαννίνων, του Καστελόριζου, της Λήμνου, της Σητείας, του Αράξου, της Καστοριάς, της Μήλου, της Σκύρου, της Αστυπάλαιας, της Καλύμνου, της Κοζάνης, της Νάξου, της Σύρου, της Χίου, της Καρπάθου, των Κυθήρων, της Νέας Αγχιάλου, της Ικαρίας, της Κάσου, της Λέρου και της Πάρου.
Η αναβάθμισή τους εκτιμάται ότι θα συμβάλλει καθοριστικά στη βελτίωση της περιφερειακής συνδεσιμότητας, στη γεωγραφική διασπορά του τουρισμού και στην ενίσχυση των τοπικών οικονομιών, μετατρέποντας ένα ανομοιογενές δίκτυο υποδομών σε πιο λειτουργικό και ανταγωνιστικό σύστημα.
