Της Ελευθερίας Πιπεροπούλου
Η χθεσινή συνάντηση του υπουργού Εθνικής Άμυνας Νίκου Δένδια με τον Ισραηλινό ομόλογό του, Ισραέλ Κατς, επιβεβαίωσε ότι η ελληνοϊσραηλινή αμυντική συνεργασία εισέρχεται σε μια πιο σύνθετη φάση, με την "Ασπίδα του Αχιλλέα” και τις εργασίες στον τομέα της καινοτομίας να βρίσκονται, σύμφωνα με πληροφορίες, στο επίκεντρο των συζητήσεων.
Όπως ανέφερε ο κ. Δένδιας, Ελλάδα και Ισραήλ συμφώνησαν να ενισχύσουν τη συνεργασία τους στη μελέτη και αντιμετώπιση των σύγχρονων μεθόδων που χρησιμοποιούνται στις συγκρούσεις του 21ου αιώνα, δίνοντας ιδιαίτερη βαρύτητα στις μη επανδρωμένες πλατφόρμες, και ειδικότερα στα σμήνη από μη επανδρωμένα αεροχήματα και ομάδες από μη επανδρωμένα υποβρύχια σκάφη, καθώς και στις απειλές στον κυβερνοχώρο. Κεντρικός άξονας αυτής της συνεργασίας, όπως υπογράμμισε, είναι το αμυντικό οικοσύστημα, με το Ισραήλ να αποτελεί διεθνώς αναγνωρισμένο παράγοντα στην ανάπτυξη καινοτόμων αμυντικών τεχνολογιών υψηλών προδιαγραφών, από αντιπυραυλικά και anti-drone συστήματα έως αισθητήρες και πλατφόρμες cyber.
Η πολυεπίπεδη αμυντική αρχιτεκτονική της χώρας, αλλά και τα έργα που εξελίσσονται στον τομέα της αμυντικής καινοτομίας, αποτέλεσαν βασικούς άξονες της ατζέντας. Ωστόσο, όπως αναφέρουν πηγές, σημαντικές εξελίξεις αναμένεται να αποτυπωθούν και στη διεθνή αμυντική έκθεση World Defense Show 2026, που θα πραγματοποιηθεί στο Ριάντ, όπου η Ελλάδα θα δώσει το "παρών” με εθνικό περίπτερο.
Όπως έχει επισημανθεί από το υπουργείο Εθνικής Άμυνας, η "Ασπίδα του Αχιλλέα” σχεδιάζεται ως ένα πολυεπίπεδο σύστημα αεράμυνας, το οποίο θα παρέχει προστασία σε πέντε διακριτά επίπεδα: αντιαεροπορικό, αντιβαλλιστικό, anti-drone, αντιπλοϊκό και ανθυποβρυχιακό.
Υπενθυμίζεται ότι τον δρόμο για τη διαμόρφωση της "Ασπίδας του Αχιλλέα” έχει πλέον ανοίξει και η συμφωνία για την προμήθεια 36 Πολλαπλών Εκτοξευτών Πυραύλων PULS από το Ισραήλ, ύψους άνω των 650 εκατ. ευρώ, πρόγραμμα το οποίο έχει ήδη λάβει το "πράσινο φως” από το ΚΥΣΕΑ.
Τα ισραηλινά συστήματα αεράμυνας
Παράλληλα, στον ευρύτερο αμυντικό σχεδιασμό εξετάζεται και η ένταξη επιπλέον ισραηλινών συστημάτων αεράμυνας. Σύμφωνα με πληροφορίες, κεντρικό ρόλο στην "Ασπίδα” αναμένεται να διαδραματίσουν τα συστήματα Barak MX και SPYDER, τα οποία έχουν σχεδιαστεί για την αντιμετώπιση ενός ευρέος φάσματος εναέριων απειλών, καλύπτοντας αποστάσεις από περίπου 20 έως και 150 χιλιόμετρα.
Το Barak MX, το προηγμένο ολοκληρωμένο σύστημα αεράμυνας της Israel Aerospace Industries (IAI), αποτελεί μια πλήρως δικτυοκεντρική λύση, με ανοιχτή αρχιτεκτονική και αρθρωτό σχεδιασμό. Ενσωματώνει αισθητήρες, κέντρο διαχείρισης μάχης και αναχαιτιστικά μέσα σε ένα ενιαίο επιχειρησιακό σύνολο, επιτρέποντας τη διαχείριση πολλαπλών εναέριων απειλών από διαφορετικές κατευθύνσεις και σε διαφορετικά βεληνεκή.
Κρίσιμο πλεονέκτημα του Barak MX αποτελεί η υψηλή διασυνδεσιμότητά του, η οποία επιτρέπει τη διασύνδεση πολλαπλών μονάδων, επεκτείνοντας τις περιοχές που καλύπτονται από την άμυνα. Με τον τρόπο αυτό, οι μονάδες πυρός μπορούν να αξιοποιούν τα μέσα η μία της άλλης, εμπλέκοντας στόχους πέραν της ατομικής τους εμβέλειας. Παράλληλα, το σύστημα δίνει τη δυνατότητα ενοποίησης χερσαίων και ναυτικών αντιαεροπορικών συστημάτων σε ένα κοινό, πολυεπίπεδο δίκτυο, ενισχύοντας τη συνολική αποτρεπτική ισχύ και περιορίζοντας την εχθρική πρόσβαση ή πυραυλικές επιθέσεις.
Το SPYDER All-in-One (AiO) αποτελεί τη νεότερη διαμόρφωση της δοκιμασμένης οικογένειας SPYDER της Rafael. Πρόκειται για ένα πλήρως ολοκληρωμένο σύστημα, το οποίο συγκεντρώνει τις λειτουργίες πολλαπλών αυτόνομων συστημάτων σε ένα μόνο όχημα 8×8, προσφέροντας υψηλό βαθμό ευελιξίας και αυτονομίας. Υποστηρίζει τρεις τύπους αναχαιτιστικών και παρέχει αποτελεσματική άμυνα έναντι μαχητικών και ελικοπτέρων, UAVs, πυραύλων cruise και κατευθυνόμενων πυρομαχικών ακριβείας.
Η ελληνική συμμετοχή
Ιδιαίτερη σημασία αποδίδεται και στον ρόλο που θα μπορούσε να διαδραματίσει και η ελληνική αμυντική βιομηχανία. Εξάλλου, υπό αυτό το πρίσμα, η IAI έχει ήδη υπογράψει μνημόνια συνεργασίας με ελληνικές εταιρείες, συμπεριλαμβανομένων των ΕΑΒ, ΕΑΣ και Miltech, ενώ το 2023 προχώρησε και στην εξαγορά της Intracom Defense (IDE), ενισχύοντας περαιτέρω το βιομηχανικό αποτύπωμα της συνεργασίας στην Ελλάδα.
Μεταξύ των βασικών συστημάτων που αναπτύσσει η ΕΑΒ βρίσκεται ο "Κένταυρος”, ένα σύστημα ανίχνευσης και προσδιορισμού μεσαίων και μεγάλων UAVs κατηγορίας 2 και 3. Το πρόγραμμα ξεκίνησε το 2019 για την κάλυψη αναγκών αντιμετώπισης εχθρικών drones, με το πρωτότυπο να ολοκληρώνεται στα τέλη του 2023. Το 2024 τροποποιήθηκε ώστε να εγκατασταθεί στις φρεγάτες του Πολεμικού Ναυτικού που επιχειρούν στην Ερυθρά Θάλασσα, όπου και απέδειξε τις επιχειρησιακές του δυνατότητες, αναγνωρίζοντας και καταρρίπτοντας τρία UAVs των Χούθι τον Ιούλιο του 2024.
Ταυτόχρονα η ΕΑΒ έχει υπογράψει μνημόνια συνεργασίας με μεγάλες κρατικές και ιδιωτικές εταιρείες εντός και εκτός Ελλάδας για την περαιτέρω ενσωμάτωση και αξιοποίηση του συστήματος, ώστε να παίξει καθοριστικό ρόλο στη δημιουργία του αντιdrone Θόλου. Το σύστημα έχει τη δυνατότητα, χρησιμοποιώντας το αντι-drone υποσύστημά του, να αναγνωρίζει UAVs από μεγάλη απόσταση, πέραν των 100 χιλιομέτρων, εξασφαλίζοντας πολύτιμο χρόνο αντίδρασης για την καταστολή τους. Το σύστημα βασίζεται σε παθητική ανίχνευση, δίνοντας το πλεονέκτημα του μη εντοπισμού του και μπορεί να είναι είτε σταθερό είτε εποχούμενο.
Παράλληλα, η ΕΑΒ έχει αναπτύξει το "ΥΠΕΡΙΩΝ”, ένα αντι-drone σύστημα ανίχνευσης, προσδιορισμού και καταστολής σμηνών drones κατηγορίας 1 και 2. Διαθέτει παθητικό σύστημα τρισδιάστατης ανίχνευσης και σύγχρονες δυνατότητες καταστολής, καλύπτοντας ταυτόχρονα και τα τέσσερα σημεία του ορίζοντα, χωρίς κινούμενα μέρη. Το σύστημα μπορεί να χρησιμοποιηθεί για την προστασία από περιφερόμενα πυρομαχικά τόσο σε αποβατικά σκάφη ανορθόδοξου πολέμου όσο και σε άρματα μάχης του Στρατού Ξηράς. Το σύστημα μπορεί να είναι είτε σταθερό είτε εποχούμενο.
Ιδιαίτερη σημασία αναμένεται, παράλληλα, να δοθεί και στο Ελληνικό Κέντρο Αμυντικής Καινοτομίας (ΕΛΚΑΚ) και στον ρόλο που μπορεί να διαδραματίσει στη συν-ανάπτυξη συστημάτων που καλύπτουν κρίσιμες λειτουργίες της "Ασπίδας”.
Υπενθυμίζεται ότι στα τέλη Δεκεμβρίου υπεγράφησαν στη Λευκωσία το "Κοινό Σχέδιο Δράσης (ΚΣΔ) Ελλάδος – Κύπρου – Ισραήλ" και το "Πρόγραμμα Αμυντικής Συνεργασίας (ΠΑΣ) Ελλάδος – Ισραήλ", για το έτος 2026, που περιλαμβάνουν διακλαδικές ασκήσεις συνεκπαιδεύσεις και επιτελικές συνομιλίες.
