Τον ρόλο του ανθρώπινου παράγοντα στην επιτυχία μιας startup, τη σημασία της κατάλληλης σχέσης μεταξύ επιχειρηματιών και επενδυτών, αλλά και τις προοπτικές και τις προκλήσεις του ελληνικού οικοσυστήματος καινοτομίας ανέδειξε το δεύτερο πάνελ με θέμα "Startups και Επενδύσεις", στο πλαίσιο της εκδήλωσης "Νέοι και Ευκαιρίες" της ελληνικής έκδοσης του περιοδικού Forbes.
Στη συζήτηση συμμετείχαν ο Γιάννης Τσιώρης, ιδρυτής των Instashop και Re18, η Αντιγόνη Λυμπεροπούλου, διευθύνουσα σύμβουλος της Ελληνικής Αναπτυξιακής Τράπεζας Επενδύσεων, και η Ρούλα Μπαχταλιά, Head of Venture Banking της Eurobank, o Λουίτζι - Δημήτρης Γουλιανός, Co-Founder & CEO της Doitforme, η Co-Founder & CEO της MammoCheck Αλεξάνδρα Δημητριάδου και η Founder & CEO της CLEAN i.T Εβελίνα Μαυρίδη, οι οποίοι κατέθεσαν την εμπειρία και τις εκτιμήσεις τους για τις προϋποθέσεις ανάπτυξης μιας νεοφυούς επιχείρησης, την πρόσβαση στη χρηματοδότηση και τη θέση της Ελλάδας στον ευρωπαϊκό χάρτη της καινοτομίας.
Γιάννης Τσιώρης: "Σήμερα κοιτάω μόνο τον άνθρωπο, το μυαλό και την ομάδα"
Στη μετατόπιση των επενδυτικών κριτηρίων από το ίδιο το προϊόν προς τους ανθρώπους που βρίσκονται πίσω από μια επιχειρηματική ιδέα στάθηκε ο Γιάννης Τσιώρης, επισημαίνοντας ότι η ποιότητα της ομάδας αποτελεί πλέον καθοριστικό παράγοντα για την προοπτική μιας startup. Όπως σημείωσε, η τεχνητή νοημοσύνη αλλάζει ριζικά τα δεδομένα, δημιουργώντας παράλληλα νέα ερωτήματα για τον ρόλο του ανθρώπου στην επιχειρηματικότητα.
"Super excited που βρίσκομαι σε αυτό το πάνελ. Έχουν αλλάξει οι εποχές πάρα πολύ. Κάποτε κοιτούσα το προϊόν για να επενδύσω σε μια startup. Σήμερα κοιτάω μόνο τον άνθρωπο, το μυαλό και την ομάδα γιατί καταλαβαίνω ότι όλα τα άλλα αναπαράγονται αρκετά εύκολα και τελικά ο άνθρωπος είναι αυτός που θα κάνει τη διαφορά. Ειδικά σήμερα όπως εξελίσσεται το AI, δεν ξέρω αν καν ο άνθρωπος θα βρίσκεται στην εξίσωση, οπότε είναι και λίγο τρομακτικό”.
Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε και στη σχέση που αναπτύσσεται μεταξύ επιχειρηματία και επενδυτή, υπογραμμίζοντας ότι η επιδίωξη της υψηλότερης δυνατής αποτίμησης δεν θα πρέπει να υπερισχύει της δημιουργίας μιας υγιούς συνεργασίας με μακροπρόθεσμη προοπτική.
"Το μεγαλύτερο λάθος που βλέπω ότι κάνουν οι νέοι επιχειρηματίες είναι ότι πάνε για τα χρήματα και καταλαβαίνω τη δυσκολία και την απελπισία του να πας να ζητήσεις χρήματα,αλλά όταν αναζητάς αυτά και μεγιστοποιείς την αποτίμησή σου, έναντι του να μεγιστοποιείς την υγιεινή χημεία που βρίσκεται μεταξύ ενός επενδυτή και του enterpreneur. Προτιμώ να έχω μια μικρότερη αποτίμηση, αλλά να έχω μια πολύ πιο υγιή σχέση και δυναμική ανάπτυξης με τον επενδυτή που δουλεύω”.
Αντιγόνη Λυμπεροπούλου: Η χρηματοδότηση υπάρχει, το ζητούμενο είναι η επενδυτική ετοιμότητα
Στη σημαντική αλλαγή που έχει συντελεστεί στο περιβάλλον χρηματοδότησης των νεοφυών επιχειρήσεων στην Ελλάδα τα τελευταία χρόνια αναφέρθηκε η Αντιγόνη Λυμπεροπούλου, επισημαίνοντας ότι η έλλειψη διαθέσιμων κεφαλαίων, η οποία αποτελούσε σημαντικό εμπόδιο πριν από μία δεκαετία, δεν συνιστά πλέον το ίδιο καθοριστικό πρόβλημα.
Όπως εξήγησε, σήμερα υπάρχουν περισσότερες χρηματοδοτικές επιλογές, επενδυτικά κεφάλαια και δομές υποστήριξης. Ωστόσο, η πρόσβαση σε αυτά προϋποθέτει προετοιμασία, σαφή επιχειρηματικό προσανατολισμό και μια ολοκληρωμένη επενδυτική κουλτούρα.
"Υπάρχει πλέον χρηματοδότηση. Το κεφάλαιο δεν είναι το πρόβλημα που ήταν πριν 10 χρόνια. Δεν υπήρχαν κεφάλαια διαθέσιμα, δεν υπήρχαν funds, δεν υπήρχαν δομές. Τώρα υπάρχουν επιλογές. Επενδυτικά έτοιμος δεν είναι κάποιος όταν πάει να ζητήσει χρήματα. Είναι μια διαδρομή που την βιώνει μόνος του και ξέρει από την αρχή που θέλει να τη φτάσει. Είναι κάτι που χτίζεται. Είναι μια ολόκληρη φιλοσοφία, μια κουλτούρα, η οποία στους διαχειριστές κεφαλαίου, στους επενδυτές, φαίνεται. Είναι πολύ εύκολο να διαπιστωθεί το πότε είναι επενδυτικά έτοιμος ένας επιχειρηματίας. Προσωπικά δεν πιστεύω ότι παίζει τον σημαντικότερο ρόλο η ηλικία. Είναι πολύ ωραίο η νιότη, η τόλμη όταν χτίζεις κάτι καινούριο, αλλά αυτό από μόνο του δεν αρκεί. Ένας επενδυτής θα σε ρωτήσει τι βλέπεις που κάποιος άλλος δεν το βλέπει. Αυτό ψάχνει να βρει. Πιστεύω ακράδαντα ότι η αξία και η ευαισθητοποίηση της αξίας, του παραγόμενου αποτελέσματος προέρχεται από τη σύνθεση, που σημαίνει ότι καλό είναι οι νεότεροι άνθρωποι πρέπει να έχουν γύρω τους και κάποιους πιο έμπειρους για διαφορετική οπτική. Νομίζω μόνο έτσι μπορείς να καταφέρεις το βέλτιστο αποτέλεσμα, δηλαδή την εμπειρία, τη γνώση, τα λάθη που έγιναν για να μην ξαναγίνουν, αλλά και αυτή την τόλμη, τον δυναμισμό και την καινοτομία που φέρνουν συνήθως οι νεότεροι - όχι σε ηλικία απαραίτητα – άνθρωποι.
Ρούλα Μπαχταλιά: "Η Ελλάδα έχει φτάσει να αριθμεί περίπου 1.500 καινοτόμες εταιρείες"
Στη σημασία του υποστηρικτικού περιβάλλοντος για την ανάπτυξη της επιχειρηματικότητας, αλλά και στην πρόοδο που έχει καταγράψει το ελληνικό οικοσύστημα καινοτομίας, εστίασε η Ρούλα Μπαχταλιά.
Η Head of Venture Banking της Eurobank ανέδειξε τον ρόλο που διαδραματίζουν οι οικογένειες, οι μέντορες και η ακαδημαϊκή κοινότητα στη διαμόρφωση των κατάλληλων συνθηκών για την ανάπτυξη νέων επιχειρηματικών πρωτοβουλιών. Παράλληλα, υπογράμμισε ότι η επόμενη μεγάλη πρόκληση αφορά την ενίσχυση της ευρωπαϊκής διασύνδεσης, ώστε οι νεοφυείς επιχειρήσεις να μπορούν να αναπτύσσονται σε μια ενιαία αγορά, χωρίς τους περιορισμούς που δημιουργεί ο κατακερματισμός του θεσμικού και επενδυτικού πλαισίου.
"Χαίρομαι ιδιαίτερα γιατί βλέπω πάρα πολλούς νέους, που τους γνωρίζουμε και επιχειρούν. Βλέπω μέντορες οι οποίοι στηρίζουν αυτές τις startup ομάδες. Βλέπω πολλούς από την ακαδημαϊκή κοινότητα, που είναι το χαλί αν θέλετε, η επιστημοσύνη που δίνει την ευκαιρία στο να επιχειρήσει κανείς και βλέπω και πολλούς γονείς. Το χειροκρότημα πηγαίνει σε αυτούς που υποστηρίζουν αυτούς τους νέους ανθρώπους διότι αν δεν έχεις ένα υποστηρικτικό περιβάλλον, δυστυχώς δεν μπορείς να κάνεις τίποτα. Το κεφάλαιο για να στηρίξουμε νέες επιχειρήσεις είναι στο πόσο υποστηρικτικά η οικογένεια, οι γονείς ή οι φίλοι μπορεί να στηρίξουν αυτό που λέμε. Το οικοσύστημα καινοτομίας ξεκίνησε όπως όλα τα οικοσυστήματα ανά τον κόσμο περίπου το 2012. Η Ελλάδα έχει φτάσει τα τελευταία χρόνια να αριθμεί περίπου τους 1.500 καινοτόμες εταιρείες. Μιλάμε για ένα οικοσύστημα που έχει αξία περίπου στα 12 δις. Το πρόβλημα που έχουμε δεν είναι ελληνικό, είναι ευρωπαϊκό. Η Ευρώπη χρειάζεται να ενεργοποιήσει θεσμούς και λειτουργίες, έτσι ώστε η Ενωμένη Ευρώπη να είναι πραγματικά Ενωμένη Ευρώπη. Μιλάμε για περίπου 33-35 εκατομμύρια επιχειρήσεις στην ΕΕ. Δεν υπάρχει ένα ενωμένο και νομοθετικά, αλλά και επιχειρηματικά πλαίσιο επενδύσεων, έτσι ώστε να μπορείς να έχεις πρόσβαση γρήγορα και σε άλλες χώρες, άρα μία αγορά. Νομίζω ότι θα πρέπει να σκεφτόμαστε περισσότερο ευρωπαϊκά, παρά ελληνικά και να τοποθετούμαστε σε αυτή την οικογένεια. Υπάρχει μια στασιμότητα, τη βλέπουμε στην Ευρώπη. Ωστόσο, η Ελλάδα τρέχει πολύ γρήγορα όσον αφορά στην αφομοίωση των χρηματοδοτήσεων. Δεν θα δούμε στη λίστα πολλές Ιnstashop στην Ελλάδα, ένα πρόβλημα επίσης ευρωπαϊκό. Παρά ταύτα, υπάρχει το πλαίσιο που μπορεί να βοηθήσει την επόμενη τριετία-πενταετία για να ανθίσει αυτό το οικοσύστημα στην Ελλάδα γιατί η τεχνολογία και η καινοτομία θα οδηγήσει τα μεγάλα οικοσυστήματα να ανθίσουν".
Λουίτζι - Δημήτρης Γουλιανός: "Πρέπει κάπως να παράξεις την αξία όταν δεν έχεις χρηματοδότηση"
Την απόκτηση πελατολογίου έδειξε ως τη μεγαλύτερη δυσκολία του επιχειρηματικού του εγχειρήματος ο Λουίτζι - Δημήτρης Γουλιανός, Co-Founder & CEO του Doitforme. Όπως είπε ήταν πολύ δύσκολο να βρεις τον πρώτο πελάτη, να τον ακούσεις, να καταλάβεις το πρόβλημα που του λύνεις και να του δώσεις τόση αξία ώστε να συνεχίσει να είναι πελάτης σου.
"Πρέπει κάπως να παράξεις την αξία όταν δεν έχεις χρηματοδότηση" σημείωσε.
Πρόσθεσε πως εντυπωσίασαν επενδυτές όταν είχαν ήδη έναν κύκλο ενεργών πελατών που χρησιμοποιούσαν την εφαρμογή και πραγματικά έβρισκαν αξία.
Αλεξάνδρα Δημητριάδου: Στο τέλος της ημέρας δεν είναι η χρηματοδότηση που σε κρατάει αλλά ο λόγος που ξεκίνησες
Απαιτητική χαρακτήρισε την χρηματοδότηση στον τομέα της Υγείας η Αλεξάνδρα Δημητριάδου, Co-Founder & CEO της MammoCheck, καθώς γιατί οι επενδυτές συνήθως ζητούν έσοδα αλλά όπως είπε όταν χτίζεις ιατρική τεχνολογία χρειάζεται στην αρχή να μπει ένα κεφάλαιο που θα στηρίξει τις κλινικές μελέτες και τις εγκρίσεις που χρειάζονται για να φτάσει το προιόν στην αγορά σημειώνοντας ότι αυτό ήταν το μεγαλύτερο εμπόδιο στην αρχή στην αναζήτηση χρηματοδότη.
Ο τρόπος που αντιμετωπίστηκε αυτό το πρόβλημα ήταν να χτιστεί βήμα βήμα αυτή η αξιοπιστία. Όπως είπε, το μάθημα που πήρε από αυτή τη διαδικασία ήταν πως τα όχι από τους επενδυτές τους έκαναν καλύτερους και πιο δυνατούς."Στο τέλος της ημέρας δεν είναι η χρηματοδότηση που σε κρατάει αλλά ο λόγος που ξεκίνησες"
Εβελίνα Μαυρίδη: Καινοτομία δεν είναι να ανακαλύπτεις τον τροχό από την αρχή αλλά να βρεις ένα σύστημα που θέλει αλλαγή
"Καινοτομία δεν είναι να ανακαλύπτεις τον τροχό από την αρχή αλλά να βρεις ένα σύστημα που θέλει αλλαγή" υποστήριξε η Εβελίνα Μαυρίδη, Founder & CEO της CLEAN i.T.
Όπως είπε μέσα από την ανάγκη της να καθαρίσει την προσωπική της οικία, ήρθε αντιμέτωπη με πολλά προβλήματα του κλάδου, σκέφτηκε πως θα υπήρχε κάποιος ποιο εύκολος τρόπος να το κάνει αυτό.
Όπως εξήγησε, με την εταιρεία της αλλάζει τον τρόπο που οι πελάτες λαμβάνουν τις υπηρεσίες αλλά και οι εταιρείες καθαρισμού τις παρέχουν.
Σχετικά με τη χρηματοδότηση, είπε ότι η εταιρεία προσφέρει ένα απτό προϊόν και είναι πολύ μετρήσιμος ο αντίκτυπος που αφήνει στην αγορά.
