Της Ελευθερίας Πιπεροπούλου
Το 2024 σημειώθηκε αύξηση στον αριθμό των νεοφυών επιχειρήσεων που έγιναν "μονόκεροι", έφτασαν δηλαδή το ορόσημο αποτίμησης του 1 δισ. δολαρίων.
Σύμφωνα με στοιχεία του Crunchbase, 109 εταιρείες εντάχθηκαν στη σχετική λίστα, προσθέτοντας σχεδόν 250 δισ. δολάρια σε αξία και αντλώντας 53 δισ. δολάρια σε χρηματοδότηση. Το 2023, αντίστοιχα, είχαν καταγραφεί 100 νέες εταιρείες-μονόκεροι, με συνολική αξία 145 δισ. δολαρίων.
Ο πιο πολύτιμος νέος μονόκερος του 2024 ήταν η xAI του Έλον Μασκ, η οποία εισήλθε στη λίστα τον Μάιο, με αποτίμηση 24 δισεκατομμυρίων δολαρίων. Η αποτίμησή της διπλασιάστηκε στα 50 δισεκατομμύρια δολάρια σε έναν νέο γύρο χρηματοδότησης, που πραγματοποιήθηκε μόλις έξι μήνες αργότερα.
Ο μεγαλύτερος γύρος που σήκωσε μια εταιρεία-unicorn το 2024 ήταν η συμφωνία ύψους 10 δισεκατομμυρίων δολαρίων που πέτυχε η Databricks, σε αποτίμηση 62 δισεκατομμυρίων δολαρίων. Η Databricks εντάχθηκε στη λίστα των μονόκερων τον Φεβρουάριο του 2019, όταν η αξία της διαμορφωνόταν σε 2,75 δισεκατομμύρια δολάρια.
Κορυφαίες χώρες
Οι ΗΠΑ προηγήθηκαν –με διαφορά– ως προς τις "γεννήσεις", με 64 νέους μονόκερους το 2024. Η Κίνα φιλοξένησε 16 νέους μονόκερους, η Ινδία έξι και το Ηνωμένο Βασίλειο πέντε. Η Σιγκαπούρη "γέννησε" τρεις νέους μονόκερους πέρυσι, ενώ η Βραζιλία, η Γαλλία, η Γερμανία και το Χονγκ Κονγκ πρόσθεσαν από δύο νέους μονόκερους.
Την ίδια στιγμή, το "κοπάδι" των μονόκερων της Ευρώπης είδε περιορισμένη ανάπτυξη το 2024, καθώς ο αριθμός των εταιρειών που υπερέβησαν το όριο αποτίμησης του 1 δισεκατομμυρίου ευρώ παρέμεινε στάσιμος. Σύμφωνα με τα στοιχεία του PitchBook, μόνο 14 νεοφυείς επιχειρήσεις έφτασαν το καθεστώς μονόκερου πέρυσι στην Ευρώπη, ο ίδιος αριθμός με το 2023, οπότε είχε καταγραφεί μείωση σχεδόν κατά 70% σε σχέση με το 2022.
Ενδιαφέρον είναι ότι, όπως ο συνολικός ρυθμός δημιουργίας μονόκερων επιταχύνθηκε ελαφρώς πέρυσι, το ίδιο συνέβη και με τη δημιουργία μονόκερων σε αρχικά στάδια χρηματοδότησης, ήτοι seed, Series A ή Series B, όπως δείχνει μια ανάλυση της Crunchbase. Ειδικότερα, πέρυσι 39 εταιρείες σε πρώιμο στάδιο απέκτησαν την ιδιότητα του μονόκερου, αριθμός που ήταν αυξημένος κατά 70% σε σχέση το 2023, όταν μόνο 23 τέτοιες νέες νεοφυείς επιχειρήσεις κατάφεραν να φτάσουν αυτό το πολυπόθητο ορόσημο.
Πώς ξεκίνησε το 2025
Το 2025 ξεκίνησε δυναμικά, με 11 νέες startups να εντάσσονται στο "The Crunchbase Unicorn Board" τον Ιανουάριο. Πέντε από αυτές δραστηριοποιούνται στον κλάδο της υγειονομικής περίθαλψης (healthcare), εστιάζοντας στη γενετική έρευνα, στην ανάπτυξη φαρμάκων, στην τεχνητή νοημοσύνη και σε υπηρεσίες κατ’ οίκον περίθαλψης. Οι υπόλοιποι έξι νέοι μονόκεροι προέρχονται από διάφορους κλάδους, με την τεχνητή νοημοσύνη να επηρεάζει την πλειονότητά τους.
Αξίζει να σημειωθεί ότι τον Δεκέμβριο το unicorn board του Crunchbase ξεπέρασε για πρώτη φορά το 1 τρισ. δολάρια σε συνολική χρηματοδότηση, με το σύνολο των μονόκερων να ανέρχεται σε 1.565. Σημειώνεται επίσης ότι ο αριθμός των νέων 11 μονόκερων του Ιανουαρίου είναι πάνω από τον μέσο όρο των εννέα μηνιαίων νέων μονόκερων που είδαμε το 2024.
Η Αμερική παραμένει στην κορυφή, με 7 από τις 11 νέες εταιρείες-μονόκερους να έχουν έδρα τις ΗΠΑ. Τρεις είναι από την Ευρώπη: από ένας από το Ηνωμένο Βασίλειο, τη Σουηδία και την Ελβετία. Η Ασία "γέννησε" έναν νέο μονόκερο τον Ιανουάριο, με έδρα την Ινδία. Ο νεότερος νέος μονόκερος του περασμένου μήνα ήταν η Hippocratic AI, μόλις ενός έτους.
Συγκεκριμένα, από τον κλάδο της υγειονομικής περίθαλψης μονόκεροι έγιναν τον Ιανουάριο η Neko Health (αποτίμηση 1,8 δισ. δολ.), η Hippocratic AI (1,6 δισ. δολ.), η Aragen Life Sciences (1,4 δισ. δολ.), η Truveta (1 δισ. δολ.) και η Cera (1 δισ. δολ.). Από τον τομέα αποθήκευσης δεδομένων (data storage) το ορόσημο του 1 δισ. δολ. "έπιασε" η DDN (5 δισ. δολ.), από τον κλάδο του HR η Mercor (2 δισ. δολ.), από τον τομέα πωλήσεων και μάρκετινγκ η Clay (1,25 δισ. δολ.), από τις μεταφορές η Netradyne (1,35 δισ. δολ.), από το space tech η Loft Orbital (1 δισ. δολ.) και από τον τομέα crypto η Sygnum (1 δισ. δολ.).
Χωρίς χρηματοδότηση από το 2021
Την ίδια ώρα, ωστόσο, όπως σημειώνει το Crunchbase, παρά τη δυναμική ανάπτυξη, καταγράφεται μια άνευ προηγουμένου συσσώρευση μονόκερων που δεν έχουν αντλήσει νέα κεφάλαια από το 2021.
Περίπου 517 εταιρείες –σχεδόν το 1/3 του συνολικού αριθμού των μονόκερων– δεν έχουν πραγματοποιήσει νέο γύρο χρηματοδότησης εδώ και πάνω από τρία χρόνια, σύμφωνα με τα δεδομένα του Crunchbase. Τέτοιες εταιρείες είναι ιδιαίτερα άφθονες σε ορισμένους τομείς, όπως το εταιρικό software, το fitness, το εμπόριο, η τεχνητή νοημοσύνη και η ανάλυση.
Η στασιμότητα αυτή συμπίπτει με μια υποτονική περίοδο για τις τεχνολογικές αρχικές δημόσιες προσφορές (IPOs) και τις μεγάλες εξαγορές. Μέχρι στιγμής το 2025 δεν έχει καταγραφεί καμία δημόσια εγγραφή τεχνολογικού μονόκερου, ακόμα και από εταιρείες από "καυτούς" κλάδους, που πρόσφατα εξασφάλισαν μεγάλα κεφάλαια.
Για τους επενδυτές, η καθυστέρηση νέων γύρων δεν αποτελεί απαραίτητα λόγο ανησυχίας, καθώς πολλές εταιρείες είχαν αντλήσει σημαντικά κεφάλαια την περίοδο άνθησης της αγοράς, εξασφαλίζοντας έτσι πολύτιμα μετρητά για να μπορέσουν να αντεπεξέλθουν σε περιόδους... ξηρασίας. Μερικές, μάλιστα, εμφανίζουν ακόμη αξιοζήλευτες αποδόσεις. Για παράδειγμα, η Reddit, που πρωταγωνίστησε μεταξύ των IPOs του περασμένου έτους, σήκωσε τον τελευταίο γύρο της το 2021.
Ωστόσο, παραδοσιακά, οι startups που σηκώνουν follow-on γύρους το κάνουν εντός τριών ετών. Όταν μια εταιρεία παραμένει χωρίς νέα χρηματοδότηση για πάνω από τέσσερα χρόνια, οι πιθανότητες για νέο γύρο μειώνονται δραστικά.
