Συνέντευξη Γιώργος Σ. Σκορδίλης
Ο Απόστολος Καμαρινάκης ανέλαβε πρόσφατα την προεδρία της Ένωσης Λιμένων Ελλάδος (ΕΛΙΜΕ), σε μια περίοδο κατά την οποία το λιμενικό σύστημα της χώρας καλείται να ανταποκριθεί σε αυξανόμενες απαιτήσεις, επιχειρησιακές, θεσμικές και γεωπολιτικές. Με θητεία στον Οργανισμό Λιμένος Ελευσίνας και με μακρά εμπειρία σε κρίσιμες τεχνικές και διοικητικές θέσεις για τους λιμένες, όπως στον Οργανισμό Λιμένος Ηγουμενίτσας και στο Εθνικό Κέντρο Ανάπτυξης Λιμένων, αναλαμβάνει με καθαρή στόχευση: τον εκσυγχρονισμό και την ανάδειξη όλου του λιμενικού συστήματος της χώρας.
Ποιο είναι το πρώτο μήνυμα που θέλετε να στείλετε ως νέος πρόεδρος της ΕΛΙΜΕ;
Το βασικό μήνυμα είναι η συνέχεια και η εξωστρέφεια. Η Ένωση έχει διαμορφώσει ένα θεσμικό και τεχνικό αποτύπωμα τα τελευταία χρόνια. Σκοπός μου δεν είναι να επανεκκινήσω από το μηδέν, αλλά να ενισχύσω αυτό που ήδη έχει δρομολογηθεί. Η μετάβαση στην επόμενη φάση πρέπει να έχει ουσία, σαφείς προτεραιότητες και μετρήσιμα αποτελέσματα.
Ποιοι είναι οι βασικοί άξονες στους οποίους θα εστιάσετε κατά την προεδρία σας;
Η στρατηγική μας βασίζεται σε τέσσερις καθαρούς και εφαρμόσιμους άξονες:
1. Πράσινη μετάβαση – θέσπιση αριστείου λιμένων για το περιβάλλον:
Η συζήτηση για την περιβαλλοντική ευθύνη των λιμένων δεν μπορεί να περιορίζεται σε θεωρητικά σχήματα. Τα μέλη της ΕΛΙΜΕ οφείλουν να ενσωματώσουν τεχνολογίες περιορισμού ρύπων, ηλεκτροδότηση από ξηρά, ενεργειακή διαχείριση υποδομών, έλεγχο εκπομπών πλοίων και αποβλήτων. Προτεραιότητά μας είναι η δημιουργία κοινού πλαισίου για την περιβαλλοντική πιστοποίηση, με σαφή έργα και τεχνικά κριτήρια. Στο πλαίσιο αυτό, θα θεσπίσουμε Αριστείο Λιμένων για περιβαλλοντικές δράσεις.
2. Ψηφιακός μετασχηματισμός και λειτουργική διαλειτουργικότητα:
Τα ελληνικά λιμάνια βρίσκονται σε διαφορετικά επίπεδα ψηφιακής ωριμότητας. Προτεραιότητά μας είναι η ενοποίηση βασικών λειτουργιών – από port community systems έως αυτοματισμούς τελωνειακών και διαχειριστικών διαδικασιών. Η ΕΛΙΜΕ θα στηρίξει τα μέλη με τεχνική βοήθεια, κυρίως τα Λιμενικά Ταμεία, ώστε να εκσυγχρονιστούν. Θα προχωρήσουμε στην έκδοση Βooklet, με στόχο την πολύπλευρη ενημέρωση των μελών για όλα τα λιμενικά θέματα και την ενίσχυση της λειτουργίας του Help Desk της Ένωσης.
3. Εφοδιαστική αλυσίδα – λιμένες ως συντονισμένα logistics hubs:
Η στρατηγική ανάπτυξη των λιμένων συνδέεται με το δίκτυο μεταφορών. Αυτό προϋποθέτει συνεργασία με τους παρόχους μεταφοράς, απλοποίηση διαδικασιών, ενιαία πρωτόκολλα και κοινές προτεραιότητες. Η ΕΛΙΜΕ επιδιώκει τη δημιουργία λειτουργικού πλαισίου ώστε κάθε λιμένας να λειτουργεί ως αποτελεσματικός κόμβος.
4. Θεσμική εκπροσώπηση – ενίσχυση της παρουσίας της ΕΛΙΜΕ στον δημόσιο διάλογο:
Η Ένωση πρέπει να διατηρεί σταθερή παρουσία σε όλα τα επίπεδα σχεδιασμού. Στόχος μας είναι να παρεμβαίνουμε ουσιαστικά στις διαβουλεύσεις, να συμβάλλουμε τεκμηριωμένα στη χάραξη πολιτικής και να μεταφέρουμε στην ελληνική πραγματικότητα τις τάσεις που διαμορφώνονται διεθνώς.
Πώς θα εξασφαλίσετε πρακτικά την ενίσχυση του λιμενικού συστήματος συνολικά;
Μέσα από τρεις παρεμβάσεις. Πρώτον, με ενίσχυση της τεχνικής βάσης της ΕΛΙΜΕ: συστηματική καταγραφή δυνατοτήτων, benchmarking και συλλογή δεδομένων. Δεύτερον, με μεταφορά τεχνογνωσίας μεταξύ λιμένων, για αποφυγή επαναλήψεων και καθυστερήσεων. Τρίτον, με ισχυρότερη εκπροσώπηση της Ένωσης στις δομές του Δημοσίου, ώστε να μη μένουμε παρατηρητές των εξελίξεων. Παράλληλα, θα επιδιώξουμε συνεργασία με την Πανελλήνια Ένωση Πλοιάρχων Εμπορικού Ναυτικού, ώστε να συμβάλουμε στην επίλυση προβλημάτων στα λιμάνια, ιδιαίτερα στα νησιά. Επίσης θα προωθήσουμε ενημερωτικές δράσεις, ώστε να γνωρίσει η νεολαία τούς επαγγελματικούς ορίζοντες στη Γαλάζια Οικονομία.
Ποια είναι η θέση σας για τη χρηματοδότηση των λιμενικών έργων και την ωριμότητα του ευρωπαϊκού πλαισίου;
Υπάρχει πρόοδος, αλλά χρειάζεται ακόμη προσπάθεια. Τα ευρωπαϊκά χρηματοδοτικά εργαλεία, όπως το CEF (Connecting Europe Facility), το πρόγραμμα InvestEU και επιμέρους εθνικά ΕΣΠΑ, παρέχουν ευκαιρίες, αλλά η πρόσβαση δεν είναι πάντα εύκολη. Υπάρχουν ακόμη αρκετές γκρίζες ζώνες ως προς το ποια έργα θεωρούνται επιλέξιμα, ποια εντάσσονται στις πράσινες και ψηφιακές προτεραιότητες και πώς αξιολογούνται οι αιτήσεις.
Από την πλευρά μας, είναι αναγκαίο να ωριμάζουμε τεχνικά τα έργα με ταχύτητα, να τα εντάσσουμε σε εθνικούς στρατηγικούς σχεδιασμούς και να αποφεύγουμε αποσπασματικές κινήσεις. Παράλληλα, πρέπει να πιέσουμε θεσμικά για πιο ξεκάθαρα κριτήρια και μεγαλύτερη ευελιξία ως προς τα έργα με χαρακτήρα υποδομής και δημόσιου συμφέροντος. Η χρηματοδότηση δεν πρέπει να είναι θέμα μόνο μεγέθους, αλλά σκοπιμότητας και εθνικής προτεραιότητας. Στο πλαίσιο αυτό, θα επιδιώξουμε συνεργασία με τον Ευρωπαίο Επίτροπο Μεταφορών, κ. Απόστολο Τζιτζικώστα, ώστε να αξιοποιηθούν ευρωπαϊκά προγράμματα για τα "πράσινα λιμάνια".
Ποια είναι η θέση των ελληνικών λιμανιών στο ευρωπαϊκό και διεθνές περιβάλλον σήμερα;
Η γεωγραφική μας θέση μάς προσφέρει πλεονεκτήματα, όμως αυτά δεν αξιοποιούνται αυτόματα. Πρέπει να συνδυαστούν με υποδομές, αξιοπιστία και σαφή προσανατολισμό. Ο στόχος δεν είναι να ξεχωρίσουμε μεμονωμένα λιμάνια, αλλά να ενισχύσουμε το σύστημα στο σύνολό του. Ένα ελληνικό λιμενικό σύστημα αξιόπιστο, διασυνδεδεμένο και λειτουργικό μπορεί να λειτουργήσει ως κόμβος της ευρύτερης περιοχής.
Υπάρχει σχέδιο για περαιτέρω διεθνή συνεργασία;
Η ΕΛΙΜΕ συμμετέχει ήδη ενεργά σε διεθνείς ενώσεις και δικτυώσεις. Επιδίωξή μας είναι να ενισχύσουμε αυτή τη συμμετοχή, όχι μόνο σε επίπεδο παρουσίας, αλλά και ουσίας. Θέλουμε να ενσωματώνουμε βέλτιστες πρακτικές, να παρακολουθούμε τις τεχνικές εξελίξεις και να μεταφέρουμε την ελληνική εμπειρία στους ευρωπαϊκούς διαλόγους με τεκμηρίωση και νηφαλιότητα.
Ποιο είναι το προσωπικό σας όραμα για την Ένωση στη διάρκεια της θητείας σας;
Η ΕΛΙΜΕ πρέπει να λειτουργήσει ως φορέας συλλογικών δράσεων εξωστρέφειας, ως κόμβος συνεργασίας και τεχνικής στήριξης και όχι ως γραφειοκρατικός διαχειριστής. Αν η Ένωση καταφέρει να συντονίσει και να ενισχύσει τις λιμενικές αρχές με ουσιαστικό τρόπο, τότε θα έχουμε καταφέρει να κάνουμε ένα βήμα μπροστά – όχι μόνο για τα μέλη, αλλά για το σύνολο του συστήματος και της εθνικής οικονομίας.
Ένα τελευταίο μήνυμα προς τους επικεφαλής και τα στελέχη των λιμένων της χώρας;
Η ΕΛΙΜΕ είναι η συνισταμένη των μελών της. Το ζητούμενο είναι να υπάρχει εμπιστοσύνη, συντονισμός και σοβαρή δουλειά. Δεν έχουμε την πολυτέλεια να λειτουργούμε αποσπασματικά ή ανταγωνιστικά.
Αν κινηθούμε οργανωμένα, μπορούμε να διαμορφώσουμε λύσεις που θα αντέξουν στον χρόνο και θα ενισχύσουν την ανταγωνιστικότητα της χώρας συνολικά, σε συνεργασία με τους συναρμόδιους φορείς και το ΥΝΑΝΠ.
