Της Ξανθής Γούναρη
Η εφαρμογή της 21ης δέσμης κυρώσεων της Ευρωπαϊκής Ένωσης κατά της Ρωσίας προκάλεσε άμεσες επιπτώσεις και στην ελληνική αγορά λιανεμπορίου, οδηγώντας στην προσωρινή αναστολή λειτουργίας και των 11 καταστημάτων της αλυσίδας hard discount MERE στην Ελλάδα.
Η απόφαση ελήφθη λίγες ημέρες μετά την ένταξη του Sergey Shnayder (Sergey Ivanovich Schneider), συνιδρυτή και ιδιοκτήτη της μητρικής εταιρείας Svetofor, στον κατάλογο των φυσικών προσώπων που υπόκεινται στις νέες ευρωπαϊκές κυρώσεις. Ως συνέπεια, η ελληνική θυγατρική Torg Hellas, η οποία διαχειρίζεται το δίκτυο της MERE στη χώρα, προχώρησε στην αναστολή της λειτουργίας όλων των σημείων πώλησης, ενώ βρίσκεται σε εξέλιξη αναζήτηση νομικής λύσης που θα επιτρέψει την επανεκκίνηση της δραστηριότητας.
Η εξέλιξη δημιουργεί έντονη αβεβαιότητα τόσο για περίπου 170 εργαζόμενους όσο και για δεκάδες συνεργαζόμενους προμηθευτές, καθώς προς το παρόν δεν υπάρχει σαφές χρονοδιάγραμμα για την επαναλειτουργία της αλυσίδας.
Η αιτιολόγηση των ευρωπαϊκών κυρώσεων
Στο επίσημο κείμενο της Ευρωπαϊκής Ένωσης αναφέρεται ότι ο Andrey Schneider, μαζί με τον αδελφό του Sergey Schneider, είναι συνιδρυτές και συνιδιοκτήτες του ομίλου Svetofor, ενός από τους μεγαλύτερους ομίλους λιανεμπορίου τροφίμων στη Ρωσία. Ο όμιλος λειτουργεί περισσότερα από 2.200 εκπτωτικά καταστήματα στη Ρωσία και στο εξωτερικό μέσω των εμπορικών σημάτων Svetofor, Mere και MyPrice.
Σύμφωνα με την ΕΕ, ο όμιλος εξακολουθεί να δραστηριοποιείται στις κατεχόμενες ουκρανικές περιοχές, μεταξύ των οποίων η Κριμαία, η Χερσώνα, το Λουχάνσκ και το Ντονέτσκ, ενώ ο επίσημος ιστότοπός του παρουσιάζει την Κριμαία ως τμήμα της Ρωσικής Ομοσπονδίας.
Με βάση αυτά τα στοιχεία, οι ευρωπαϊκές αρχές εκτιμούν ότι ο όμιλος παρέχει οικονομική στήριξη στη ρωσική οικονομία και σε δραστηριότητες που υπονομεύουν την εδαφική ακεραιότητα και την ανεξαρτησία της Ουκρανίας, γεγονός που οδήγησε στην επιβολή των κυρώσεων.
Πάγωσαν οι παραδόσεις προς τα καταστήματα
Παράλληλα με το κλείσιμο των καταστημάτων, η Torg Hellas ενημέρωσε τους συνεργαζόμενους προμηθευτές ότι αναστέλλονται προσωρινά όλες οι εμπορικές δραστηριότητες.
Σύμφωνα με πληροφορίες, η εταιρεία ζήτησε να ακυρωθούν άμεσα όλες οι εκκρεμείς παραγγελίες και να σταματήσουν οι προγραμματισμένες παραδόσεις προϊόντων μέχρι νεότερης ενημέρωσης, επισημαίνοντας ότι η αναστολή ενδέχεται να συνεχιστεί και τις επόμενες ημέρες.
Στο ίδιο μήνυμα η διοίκηση χαρακτηρίζει την απόφαση προσωρινή και διαβεβαιώνει ότι εξετάζονται όλες οι διαθέσιμες νομικές επιλογές ώστε να καταστεί δυνατή η επαναφορά της λειτουργίας του δικτύου.
Παρέμβαση του Εργατικού Κέντρου Πέλλας
Έντονη είναι η ανησυχία και από την πλευρά των εργαζομένων. Το Εργατοϋπαλληλικό Κέντρο Πέλλας απέστειλε υπόμνημα προς τα συναρμόδια υπουργεία, ζητώντας την άμεση κινητοποίηση της Πολιτείας προκειμένου να προστατευθούν οι περίπου 170 θέσεις εργασίας.
Όπως επισημαίνεται, οι εργαζόμενοι βρέθηκαν ξαφνικά αντιμέτωποι με μια κατάσταση που δεν οφείλεται σε επιχειρησιακή ή οικονομική δυσλειτουργία της εταιρείας στην Ελλάδα, αλλά στην εφαρμογή των ευρωπαϊκών κυρώσεων.
Κατά τη συνάντηση που πραγματοποιήθηκε με εργαζομένους στο κατάστημα των Γιαννιτσών, εκφράστηκε έντονη αγωνία για το εργασιακό τους μέλλον. Σύμφωνα με όσα ανέφεραν, μέχρι την επιβολή των κυρώσεων η εταιρεία ήταν συνεπής στις υποχρεώσεις της, καταβάλλοντας κανονικά τους μισθούς και τηρώντας τις εργασιακές της δεσμεύσεις.
Το Εργατικό Κέντρο ζητά, μεταξύ άλλων, να διασφαλιστεί η καταβολή μισθών και ασφαλιστικών εισφορών όπου αυτό είναι νομικά εφικτό, καθώς και να εξασφαλιστεί ότι οι εργαζόμενοι δεν θα στερηθούν τα απαραίτητα δικαιολογητικά για την ένταξή τους στη ΔΥΠΑ, σε περίπτωση που η αναστολή εξελιχθεί σε οριστική διακοπή λειτουργίας.
Το ελληνικό δίκτυο
Η MERE είχε αναπτύξει την παρουσία της κυρίως στην περιφέρεια, λειτουργώντας συνολικά 11 καταστήματα σε Εύοσμο Θεσσαλονίκης, Λάρισα, Τρίπολη, Κόρινθο, Αγρίνιο, Αμαλιάδα, Τρίκαλα, Καλαμάτα, Γιαννιτσά, Πτολεμαΐδα και Βέροια.
Το τελευταίο διάστημα η διοίκηση εξέταζε την περαιτέρω επέκταση του δικτύου στην ελληνική αγορά, ωστόσο οι εξελίξεις ανέτρεψαν πλήρως τον σχεδιασμό.
Ντόμινο λουκέτων μετά τις κυρώσεις της ΕΕ
Οι επιπτώσεις των κυρώσεων δεν περιορίζονται στην ελληνική αγορά. Αντίστοιχες εξελίξεις έχουν ήδη σημειωθεί και σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες όπου δραστηριοποιείται η MERE.
Στη Λετονία, όπου λειτουργούσαν μέχρι πρόσφατα 12 καταστήματα MERE, οι δραστηριότητες της αλυσίδας σταμάτησαν αμέσως μετά την ένταξη του Ρώσου επιχειρηματία Sergey Shnayder στον κατάλογο κυρώσεων της ΕΕ. Η Υπηρεσία Χρηματοοικονομικών Πληροφοριών της χώρας ξεκαθάρισε ότι οι κυρώσεις καταλαμβάνουν και τις εταιρείες που διαχειρίζονται το τοπικό δίκτυο της αλυσίδας, οι οποίες υποχρεούνται να διακόψουν άμεσα κάθε οικονομική δραστηριότητα.
Αντίστοιχη εξέλιξη καταγράφηκε και στη Λιθουανία, όπου τα καταστήματα της MERE έκλεισαν επίσης αμέσως μετά την ενεργοποίηση των ευρωπαϊκών μέτρων. Το υπουργείο Οικονομίας της χώρας διευκρίνισε ότι με την επιβολή των κυρώσεων παγώνουν όλα τα περιουσιακά στοιχεία των προσώπων που περιλαμβάνονται στη λίστα, ενώ απαγορεύεται η διάθεση οποιωνδήποτε οικονομικών πόρων προς όφελός τους, γεγονός που οδήγησε σε αναστολή της λειτουργίας του δικτύου.
Ανάπτυξη με υψηλό κόστος
Σύμφωνα με τον τελευταίο δημοσιευμένο ισολογισμό της εταιρείας Torg Hellas για το 2024, ο κύκλος εργασιών αυξήθηκε κατά 60,5%, φθάνοντας τα 11,99 εκατ. ευρώ από 7,47 εκατ. ευρώ το 2023, γεγονός που αντανακλούσε την επέκταση του δικτύου και την αυξημένη εμπορική δραστηριότητα.
Η επιθετική αναπτυξιακή στρατηγική, ωστόσο, συνοδεύτηκε από σημαντική αύξηση του κόστους. Οι ζημιές σχεδόν διπλασιάστηκαν και διαμορφώθηκαν στις 797 χιλ. ευρώ, έναντι 414 χιλ. ευρώ την προηγούμενη χρήση, κυρίως λόγω των επενδύσεων για νέα καταστήματα και της αύξησης των λειτουργικών δαπανών.
Παρά τις ζημιές, η εταιρεία διατηρούσε θετικά ίδια κεφάλαια ύψους 425,7 χιλ. ευρώ, χωρίς τραπεζικό δανεισμό. Το μετοχικό κεφάλαιο ενισχύθηκε στα 2,245 εκατ. ευρώ, ενώ οι καταθέσεις των εταίρων αυξήθηκαν σε 1,169 εκατ. ευρώ, στοιχείο που αποτυπώνει τη συνεχή χρηματοδοτική στήριξη των μετόχων. Στο τέλος του 2024 τα ταμειακά διαθέσιμα ανέρχονταν σε 829 χιλ. ευρώ και τα αποθέματα σε περίπου 1,95 εκατ. ευρώ.
