Της Ελευθερίας Πιπεροπούλου
Ταχύτερες και απλούστερες μετακινήσεις υπόσχεται η εφαρμογή της Ευρωπαϊκής Ψηφιακής Ταυτότητας (EUDI Wallet), η οποία δοκιμάζεται ήδη σε πραγματικές συνθήκες στους τομείς της ακτοπλοΐας και των αερομεταφορών. Όπως παρουσιάστηκε σε δημοσιογράφους από το Πανεπιστήμιο Αιγαίου και το Εργαστήριο Καινοτομίας και Διοίκησης Πληροφορίας (i4m Lab), η τεχνολογία επιτρέπει την αυτοματοποίηση διαδικασιών όπως το check-in, ο έλεγχος ασφαλείας και η είσοδος στην πύλη επιβίβασης, με απώτερο στόχο τη δραστική μείωση των ουρών και τη βελτίωση της εμπειρίας των επιβατών, ειδικά στα περιφερειακά αεροδρόμια και στα λιμάνια της χώρας.
Ανάμεσα στις πρώτες χώρες η Ελλάδα
Όπως δήλωσε κατά την παρουσίαση ο Αντιπρύτανης Έρευνας και Καινοτομίας του Πανεπιστημίου Αιγαίου και Διευθυντής του i4m Lab, κ. Πέτρος Καβάσαλης, η Ελλάδα συγκαταλέγεται μεταξύ των πρώτων χωρών που θα υλοποιήσουν το EUDI Wallet, εξελίσσοντας το υφιστάμενο ψηφιακό πορτοφόλι. "Από το 2026, η χώρα αναμένεται να ενταχθεί στο πρώτο κύμα κρατών-μελών που θα διαθέσουν επίσημα το πορτοφόλι στους πολίτες, με την αναμενόμενη πρόβλεψη μιας μεταβατικής περιόδου για την πλήρη ενσωμάτωσή του στην καθημερινότητα”, δήλωσε.
Τι είναι το EUDI Wallet
Σύμφωνα με τον Αντιπρύτανη, το EUDI Wallet αποτελεί το "πορτοφόλι” της επόμενης γενιάς, ενσωματώνοντας τεχνολογίες αιχμής και παρέχοντας νέες δυνατότητες στους χρήστες. Μέσα από αυτό, οι πολίτες θα μπορούν να αποθηκεύουν ψηφιακά και με ασφάλεια όλα τα προσωπικά τους έγγραφα: από ταυτότητα και άδεια οδήγησης έως, σε δεύτερο χρόνο, διαβατήριο, φοιτητική ταυτότητα, κάρτα ΑμεΑ και άλλα. Παράλληλα, θα προσφέρεται η δυνατότητα έγκυρης ταυτοποίησης του κατόχου. Η λύση βασίζεται στην τεχνολογία των Verifiable Credentials, που διασφαλίζει την αυθεντικότητα και ασφάλεια των εγγράφων, ενώ υποστηρίζει ισχυρή αυθεντικοποίηση πελατών (SCA) και προστατεύει την ιδιωτικότητα των χρηστών.
Η βασική καινοτομία του EUDI Wallet έγκειται στο ότι η ταυτοποίηση γίνεται με τρόπο στοχευμένο: μεταφέρονται κάθε φορά μόνο τα απολύτως αναγκαία στοιχεία, όπως π.χ. η επιβεβαίωση ότι ο χρήστης είναι άνω των 18 ετών, χωρίς να αποκαλύπτονται όλα τα προσωπικά δεδομένα, όπως η ακριβής ημερομηνία γέννησης.
Ακόμη, βασικό χαρακτηριστικό της λύσης αποτελεί η χρήση αποκεντρωμένης τεχνολογίας: τα δεδομένα αποθηκεύονται μόνο στη συσκευή του χρήστη και όχι σε έναν κεντρικό διακομιστή (server), γεγονός που μειώνει σημαντικά την πιθανότητα παραβίασης των πληροφοριών από κακόβουλες επιθέσεις.
Η πρωτοβουλία του EUDI Wallet υλοποιείται στο πλαίσιο του Κανονισμού eIDAS 2.0 της Ευρωπαϊκής Ένωσης, που προβλέπει την υποχρεωτική παροχή τουλάχιστον ενός πιστοποιημένου ψηφιακού πορτοφολιού από κάθε κράτος-μέλος προς όλους τους πολίτες και κατοίκους μέχρι τον Νοέμβριο του 2026.
Σύμφωνα με τον κ. Καβάσαλη, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή είναι υπεύθυνη για τον καθορισμό των προτύπων (standards), πάνω στα οποία τα κράτη-μέλη καλούνται να αναπτύξουν το EUDI Wallet. Ωστόσο, για να ενισχύσει το ψηφιακό πορτοφόλι με επιπλέον υπηρεσίες, η Κομισιόν επενδύει περίπου 200 εκατομμύρια ευρώ για τη χρηματοδότηση κοινοπραξιών που αναλαμβάνουν την ανάπτυξη καινοτόμων υπηρεσιών σε διάφορους τομείς – με έναν από τους σημαντικότερους να είναι εκείνος των μεταφορών. Το Πανεπιστήμιο Αιγαίου συμμετέχει ενεργά στην κοινοπραξία EUDI Wallet Consortium (EWC) μαζί με το Πανεπιστήμιο Πειραιώς.
Πιλοτική εφαρμογή σε ακτοπλοΐα και αεροδρόμια
Ήδη έχουν ξεκινήσει οι πρώτες πιλοτικές εφαρμογές στην Ελλάδα. Μια εξ αυτών υλοποιείται σε συνεργασία με τη Fast Ferries, ενώ ενδιαφέρον για δοκιμαστική υλοποίηση έχει εκδηλώσει και άλλη ακτοπλοϊκή εταιρεία. Όπως σημειώθηκε στη διάρκεια της παρουσίασης, το κόστος εγκατάστασης της υπηρεσίας για τις επιχειρήσεις θεωρείται συνηθισμένο και όχι απαγορευτικό, γεγονός που αναμένεται να ενισχύσει το ενδιαφέρον του ιδιωτικού τομέα.
Κατά τη διάρκεια της παρουσίασης, ο κ. Νίκος Τριανταφύλλου, Ερευνητής και Προγραμματιστής του i4m Lab, παρουσίασε το επιτυχημένο παράδειγμα εφαρμογής του EUDI Wallet στην ακτοπλοϊκή εταιρεία Fast Ferries. Σύμφωνα με τα αποτελέσματα, η υιοθέτηση του ψηφιακού πορτοφολιού μείωσε δραστικά τον χρόνο κράτησης και επιβίβασης, απλοποιώντας τη διαδικασία έκδοσης εισιτηρίων και πληρωμών, ενώ ενίσχυσε σημαντικά την ακρίβεια των δεδομένων και την εμπειρία των επιβατών. "Η τεχνολογία αυτή ελαχιστοποιεί τον χρόνο αναμονής και εξαλείφει την ανάγκη για χειροκίνητη καταγραφή στοιχείων, μειώνοντας παράλληλα τις περιπτώσεις σφαλμάτων και απάτης”, τόνισε ο κ. Τριανταφύλλου.
Παράλληλα, εξετάζεται η επέκταση της πιλοτικής εφαρμογής στις αεροπορικές μεταφορές, με βασικό συνεργάτη τη Fraport Greece, που διαχειρίζεται τα περισσότερα περιφερειακά αεροδρόμια της χώρας. Η Θεσσαλονίκη έχει επιλεγεί ως το πρώτο αεροδρόμιο πειραματισμού, όπου θα δοκιμαστούν λειτουργίες.
Ο κ. Καβάσαλης, ανέφερε ότι η αξιοποίηση της ψηφιακής ταυτότητας και της βιομετρικής αναγνώρισης μπορεί να περιορίσει δραστικά τον χρόνο αναμονής στα αεροδρόμια και να ενισχύσει την ασφάλεια των πτήσεων. Η λύση αυτή ενσωματώνει τη βιομετρική τεχνολογία με την ψηφιακή ταυτότητα, επιτρέποντας στους επιβάτες να ολοκληρώσουν γρήγορα τις διαδικασίες check-in, ελέγχου ασφάλειας και επιβίβασης, αποκλειστικά μέσω του κινητού τους τηλεφώνου και της βιομετρικής επαλήθευσης.
Σημαντικό ρόλο στη λειτουργικότητα του EUDI Wallet στον τομέα των αερομεταφορών διαδραματίζει και η συνεργασία με την Amadeus, η οποία ήδη εκδίδει boarding passes συμβατά με το wallet.
Φιλοδοξίες για διεθνή χρήση
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, σύμφωνα με τον κ. Καβάσαλη, βρίσκεται σε φάση έντονης κινητικότητας και πρωτοβουλιών, ενώ έχουν ήδη ξεκινήσει οι διερευνητικές επαφές με χώρες εκτός Ε.Ε., όπως ο Καναδάς.
Στις σκέψεις και τις φιλοδοξίες για το μέλλον περιλαμβάνεται, επίσης, η δυνατότητα ένας ξένος πολίτης να αποκτά ένα ειδικό ευρωπαϊκό ψηφιακό πορτοφόλι για τις ημέρες παραμονής του στην Ε.Ε., το οποίο θα απενεργοποιείται με την αναχώρησή του από την ευρωπαϊκή επικράτεια.
