Για διατηρήσιμες και σημαντικές ανοδικές πιέσεις στην πιστοληπτική αξιολόγηση της Ελλάδας (Ba3 positive), της Κύπρου (Ba1 positive) και της Πορτογαλίας (Baa2 positive) κάνει λόγο η Moody's σε πρόσφατη έκθεση στην οποία κάνει ειδική μνεία στις οικονομικές και τραπεζικές μεταρρυθμίσεις που έχουν υλοποιήσει και συνεχίζουν να υλοποιούν οι τρεις χώρες της περιφέρειας.
Οι σημαντικές δημόσιες και ιδιωτικές επενδύσεις, μαζί με τις νέες διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις στο πλαίσιο του NextGeneration EU (NGEU), θα εδραιώσουν την ισχυρή πρόοδο που έχουν σημειώνει και οι τρεις χώρες σε όρους οικονομικών μεταρρυθμίσεων και δημοσιονομικής εξυγίανσης την τελευταία δεκαετία, αναφέρει στην έκθεση του ο οίκος.
Η πρόοδος αυτή αντανακλά επίσης την ενίσχυση των χωρών αυτών σε επίπεδο θεσμών και διακυβέρνησης, ενώ συμβάλει στο να περιοριστεί η ευαισθησία της ευρύτερης οικονομίας απέναντι στους κινδύνους από τον τραπεζικό κλάδο.
Ο οίκος εστιάζει στα οφέλη από τα κονδύλια που θα δεχτούν οι τρεις χώρες από το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας, το οποίο βρίσκεται στον πυρήνα του NGEU. Όπως σημειώνει, τα κονδύλια αυτά φτάνουν τα €30,5 δισ. για την Ελλάδα (16,8% του ΑΕΠ του 2021), τα €1,2 δισ. για την Κύπρο (5,0% του ΑΕΠ) και τα €16,6 δισ. για την Πορτογαλία (7,7% του ΑΕΠ).
Τα ευμεγέθη ποσά και οι σχετικές μεταρρυθμίσεις που περιγράφονται στα εθνικά σχέδια Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας θα ενισχύσουν τις επενδύσεις και την ανάπτυξη μέχρι το 2026, ενώ οφέλη θα υπάρξουν και από την αύξηση της κεφαλαιακής έντασης και των συντελεστών παραγωγής, εκτιμά ο οίκος.
Μάλιστα σημειώνει ότι η μεγαλύτερη ώθηση, τόσο στο ετήσιο πραγματικό ΑΕΠ όσο και στο δυνητικό ρυθμό ανάπτυξης θα είναι μεγαλύτερη στην Ελλάδα και μετά σε Πορτογαλία και Κύπρο.
Η Moody's επισημαίνει εξάλλου ότι με βάση προηγούμενη έρευνα που έχει πραγματοποιήσει και χρησιμοποιώντας συντηρητικές υποθέσεις, εκτιμά πως τα κεφάλαια του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας θα ενισχύσουν τον μέσο ετήσιο ρυθμό ανάπτυξης του ΑΕΠ της Ελλάδας μέχρι το 2026 κατά μία ολόκληρη ποσοστιαία μονάδα (π.μ.), ενώ η ώθηση στο δυνητικό ρυθμό ανάπτυξης μπορεί να φτάσει 0,4 π.μ. ετησίως μέχρι το 2030.
Η Ελλάδα και σε μικρότερο βαθμό η Πορτογαλία έχουν προχωρήσει σημαντικά τις αιτήσεις τους στο πλαίσιο του Προγράμματος, συμπληρώνει ο οίκος.
Στο 154% το χρέος μέχρι το 2024
Σημαντική αναφορά κάνει η Moody's στην πορεία του ελληνικού χρέους, σημειώνοντας ότι η χώρα έχει να επιδείξει μέχρι το 2024 τη μεγαλύτερη μείωση μεταξύ των οικονομιών με αξιολόγηση Ba- και Baa-.
Συγκεκριμένα, προβλέπει ότι ο λόγος του ελληνικού χρέους προς το ΑΕΠ θα έχει μειωθεί κατά 52% μέχρι το 2024, στο 154% από το 206% όπου είχε βρεθεί στην κορύφωσή του το 2020.
Επισημαίνει μεν ότι το χρέος της χώρας έχει ευνοηθεί από το γεγονός ότι σημαντικό μέρος χρηματοδοτήθηκε από τους Ευρωπαίους εταίρους, αλλά υπογραμμίζει ότι η κυβέρνηση εξόφλησε πρόωρα θεσμικούς δανειστές σε ορισμένες περιπτώσεις, βελτιώνοντας έτσι το προφίλ του χρέους ενώ σηματοδότησε δημοσιονομική επάρκεια.
Μία εξέλιξη που αντανακλάται και στις αποδόσεις των ελληνικών ομολόγων, οι οποίες έχουν ενισχυθεί μεν αλλά έχουν δει να μειώνονται τα spreads (η απόκλιση από τις αποδόσεις των γερμανικών τίτλων) και κινούνται πλέον στις 120 με 228 μονάδες βάσης, χαμηλότερα των αντίστοιχων ιταλικών.
Παράλληλα, υπογραμμίζει ότι το ελληνικό τραπεζικό σύστημα είναι το μοναδικό στην ευρωζώνη για το οποίο η Moody's αξιολογεί με θετικό outlook. Όπως εξηγεί, αυτό προκύπτει από τις ισχυρές βελτιώσεις σε επίπεδο πίστωσης, που υποστηρίζουν την απόδοση των τραπεζών και τις προσδοκίες για σταθερή ποιότητα ενεργητικού
Σύμφωνα με την Moody's, η εταιρική πιστωτική ζήτηση θα στηρίξει τη βασική κερδοφορία των τραπεζών, ενώ οι προβλέψεις για δάνεια θα υποχωρήσουν και το κόστος θα συγκρατηθεί. Όπως εκτιμά ο οίκος, τα επίπεδα των τραπεζικών κεφαλαίων θα αυξηθούν περαιτέρω, αν και οριακά, με την αξιοποίηση των αδιανέμητων κερδών.
Στον αντίποδα, η Moody's εκτιμά ότι η ανοδική δυναμική της πιστωτικής αξιολόγησης της χώρας περιορίζεται σε κάποιο βαθμό από τη γήρανση του πληθυσμού και τη μείωση του εργατικού δυναμικού, παράγοντες που θέτουν εμπόδια στην ανάπτυξη. Μία θετική εξέλιξη επ' αυτού θα μπορούσε να είναι ο επαναπατρισμός μέρους του αυξημένου εργατικού δυναμικού που είχε μεταναστεύσει την περίοδο της κρίσης.
Ωστόσο, σε μακροπρόθεσμο επίπεδο η Ελλάδα αντιμετωπίζει μεγαλύτερη δημογραφική μείωση σε σχέση την ευρωζώνη και το χάσμα εκτιμάται ότι θα αρχίσει να διευρύνεται ταχύτερα στα τέλη της δεκαετίας του 2030. Ως εκ τούτου, ο οίκος αξιολογεί ως εξαιρετικά αρνητικούς τους κοινωνικούς κινδύνους - όπου εντάσσονται οι δημογραφικές τάσεις - για την Ελλάδα, σε σχέση με τους μέτρια αρνητικούς για την Κύπρο και την Πορτογαλία.
Κίνδυνοι από την κλιματική αλλαγή
Ο οίκος σημειώνει τέλος ότι η Ελλάδα αντιμετώπισε το 2021 τις χειρότερες πυρκαγιές των τελευταίων δεκαετιών, ενώ επλήγη σοβαρά από το φετινό κύμα καύσιμα στη Μεσόγειο, κάτι που υπογραμμίζει τους πιστωτικούς κινδύνους από την κλιματική αλλαγή.
Αν και η Ελλάδα μπορεί να βασίζεται στην ισχυρή οικονομική στήριξη της Ε.Ε. ώστε να περιορίζει τον χρηματοοικονομικό αντίκτυπο από τους κλιματικούς κινδύνους, η αύξηση στη συχνότητα και σφοδρότητα αυτών των φαινομένων θα μπορούσε να αποδυναμώσει την τουριστική βιομηχανία της χώρας.
Επιπλέον, οι περιβαλλοντικές ζημιές επί της φορολογητέας βάσης στην περιουσία μπορούν να δημιουργήσουν μακροπρόθεσμες προκλήσεις στην τοπική αυτοδιοίκηση, προσθέτει.
