Τη στιγμή που ξεκινήσαμε να βλέπουμε φως στο τούνελ της πανδημίας, νέες προκλήσεις αναδύονται για τον κλάδο των ταξιδιών με τον πόλεμο στην Ουκρανία, αναφέρει ο κ. Κωνσταντίνος Οικονόμου, CEO της Marine Tours, ο οποίος υπογραμμίζει πως η αποστολή των ταξιδιωτικών οργανισμών καθίσταται δυσκολότερη αλλά -συνάμα- και πιο στρατηγική από ποτέ, αφού καλούνται να λειτουργήσουν ως σύμβουλοι εν μέσω κρίσης
- Πόσο έχει πληγεί μέχρι σήμερα ο κλάδος των ταξιδίων και πώς αναμένεται να διαμορφωθεί η αγορά το τρέχον έτος; Πόσο δυσκολότερη καθίσταται η "δουλειά” των εταιρειών του κλάδου από τις διαφορετικές στρατηγικές αντιμετώπισης της πανδημίας που εφαρμόζουν οι εκάστοτε χώρες;
H αποστολή των ταξιδιωτικών οργανισμών καθίσταται δυσκολότερη αλλά -συνάμα- και πιο στρατηγική από ποτέ, αφού καλούνται να λειτουργήσουν ως σύμβουλοι εν μέσω κρίσης και όχι απλώς ως κανάλι διανομής τουριστικών υπηρεσιών.
Σήμερα, 24 μήνες μετά την πανδημία, η εικόνα της αγοράς παραμένει ιδιαίτερα δυσχερής σε σύγκριση με το 2019, στον τομέα του εταιρικού ταξιδιού αλλά και του ταξιδιού αναψυχής, κυρίως λόγω των περιοριστικών μέτρων που επέβαλαν τα διάφορα κράτη έως και τα τέλη του Φεβρουαρίου.
Κάθε χώρα ουσιαστικά εφάρμοζε μέτρα περιορισμού εισερχόμενων ταξιδιωτών βάσει των ιολογικών δεδομένων της ίδιας αλλά και του τόπου καταγωγής του ταξιδιώτη. Η διαρκώς μεταβαλλόμενη κατάσταση της πανδημίας και η συνεχής εναλλαγή μέτρων δημιουργούσε ουσιαστικά συνθήκες άτυπου lockdown, ενώ τα μέτρα καθιστούσαν το ταξίδι μη ελκυστικό -ή ακόμη και απαγορευτικό- για τον ταξιδιώτη.
Το εταιρικό ταξίδι, γενικότερα, έχει επηρεαστεί δραματικά από την πανδημία. Τα δεδομένα των τελευταίων μηνών ήρθαν να προστεθούν στην ήδη επιβαρυμένη κατάσταση του 2020, επιφέροντας τεράστιο πλήγμα στον Κλάδο μας, με ανυπολόγιστες ζημιές και οικονομικές απώλειες, που αγγίζουν το 80% σε μείωση κύκλου εργασιών και υπερβαίνουν το 20% σε απώλεια θέσεων εργασίας.
Η εικόνα της αγοράς παρουσιάζει κάποια σημάδια βελτίωσης, ενώ αναμένεται να αγγίξει το 50% του κύκλου εργασιών του 2019 έως το τέλος του τρέχοντος έτους, αν δεν εμφανιστεί βεβαίως κάποια νέα μετάλλαξη υψηλής ιολογικής βαρύτητας, που να αλλάξει άρδην τα δεδομένα του ταξιδιού ή δεν κλιμακωθεί περαιτέρω η κρίση στην Ουκρανία.
- Οι πρόσφατες εξελίξεις στο μέτωπο της ρωσο-ουκρανικής κρίσης πιστεύετε ότι θα επηρεάσουν την πορεία του ελληνικού τουρισμού το τρέχον έτος, με δεδομένο ότι η Ουκρανία αποτελεί σημαντικό πόλο έλξης επισκεπτών;
Τη στιγμή που ξεκινήσαμε να βλέπουμε φως στο τούνελ της πανδημίας, νέες προκλήσεις αναδύονται για τον κλάδο μας με τον πόλεμο στην Ουκρανία.
Η ρωσο-ουκρανική κρίση έχει άμεσο αντίκτυπο στον τουρισμό της χώρας μας αφού ως γνωστόν το ελληνικό τουριστικό προϊόν είναι ιδιαίτερα δημοφιλές στους πολίτες και των δυο εμπλεκόμενων κρατών. Επιπρόσθετα, το γεγονός ότι ο πόλεμος λαμβάνει χώρα στη "γειτονιά" μας, θα επηρεάσει τουρίστες και από άλλες χώρες, αρκετοί από τους οποίους θα προτιμήσουν διακοπές σε πιο μακρινούς προορισμούς.
Πέρα όμως του προφανούς, υπάρχουν πολλές εξελίξεις που επιδρούν έμμεσα στην αγορά μας, όπως η αύξηση του κόστους ενέργειας και ο πληθωρισμός που θα επηρεάσουν τις τιμές συνολικά και μαζί την ανταγωνιστικότητα του ελληνικού προϊόντος έναντι άλλων πιο οικονομικών προορισμών.
- Τι συναισθήματα προκαλεί η ίδια η θέση του CEO και πώς τα διαχειρίζεστε;
Διττά και ανάμεικτα αλλά σίγουρα αυθεντικά και ιδιαίτερα σημαντικά για κάθε πτυχή της προσωπικότητάς μας, από την ανθρώπινη πλευρά μας έως αυτή του "ηγέτη".
Ποιο συναίσθημα να αναφέρω πρώτο από όσα έντονα βιώνω, ιδιαίτερα τα τελευταία 2 έτη! Χαρά, ικανοποίηση, περηφάνια, ευτυχία, αισιοδοξία, ενθουσιασμό, ευφορία, δέσμευση, πλήρωση, και πάθος εναντίον του άγχους, της ανασφάλειας, της απογοήτευσης, της μοναξιάς, της οργής και της απόγνωσης.
Η θεωρία απαιτεί από έναν CEO απόλυτο έλεγχο συναισθημάτων, καθώς αυτά έχουν αντίκτυπο στη λήψη των αποφάσεων. Πώς όμως μπορεί να εφαρμοστεί κάτι τέτοιο στην πράξη, όταν ηγέτης σημαίνει πρωτίστως "οδηγός" για τους ανθρώπους του και όταν ο κλάδος στον οποίο δραστηριοποιείσαι έχει πληγεί όσο κανείς άλλος τα τελευταία χρόνια; Πώς μπορείς να λάβεις ορθολογικές αποφάσεις στηριγμένες στην ψυχρή λογική, όταν αφορούν τη ζωή και το μέλλον των ανθρώπων σου;
Χάρη στα συναισθήματά που βίωσα και βιώνω, κατάφερα να εμβαθύνω περισσότερο στις ανάγκες των πελατών και των συνεργατών μου και -σε συνδυασμό με τις αξιακές μου βάσεις- να λάβω όσο το δυνατόν πιο εύστοχες αποφάσεις εν μέσω της κρίσης.
Βιώνω τα συναισθήματα μου -αρνητικά και θετικά- πρωτίστως ανθρώπινα και στη συνέχεια προσπαθώ να τα αξιοποιώ προς όφελος του ρόλου μου και του οργανισμού του οποίου ηγούμαι. Έχω πλέον καταλήξει, πως η μεγαλύτερη ισχύς ενός CEO είναι το συναισθηματικό του υπόβαθρο, εφόσον αξιοποιείται, βεβαίως, με παραγωγικό τρόπο.
- Πόσο σημαντική θεωρείτε τη φήμη του/της CEO σε ό,τι αφορά στην αξία και στο μέλλον της εταιρείας του/της;
Η φήμη του CEO μίας εταιρείας συνδέεται άρρηκτα με την πορεία και το μέλλον αυτής.
Ο επικεφαλής ενός οργανισμού είναι ο απόλυτος πρεσβευτής του ονόματος και της εικόνας του, δύο άυλων αλλά εξαιρετικά σημαντικών περιουσιακών στοιχείων, που συχνά παράγουν μεγαλύτερη αξία από ό,τι η καλή λειτουργία, η ανάπτυξη και οι δείκτες απόδοσης.
- Ποιο μοντέλο εργασίας θεωρείτε ότι θα είναι στο εξής περισσότερο αποτελεσματικό για τη λειτουργία ενός οργανισμού με δεδομένη τη δυνατότητα "επιστροφής στο γραφείο" μετά από μία μακρά περίοδο τηλεργασίας;
Προσωπικά θεωρώ πως το υβριδικό μοντέλο εργασίας που περιλαμβάνει κάποιες μέρες στο σπίτι και κάποιες μέρες στο γραφείο είναι το πλέον αποδοτικό για τον εργαζόμενο και άρα και για την εταιρεία στην οποία εργάζεται. Είναι αδιαμφισβήτητο πλέον πως η παραγωγικότητα δεν εξαρτάται από τη φυσική παρουσία στο γραφείο ενώ επηρεάζεται θετικά από τη διάθεση του εργαζομένου και από ένα περιβάλλον που ευνοεί την απρόσκοπτη εργασία του.
Είναι θεαματικό δε, πόσο ελκυστικό είναι ένα τέτοιο μοντέλο για τις γυναίκες, αφού τις βοηθά να ισορροπήσουν περισσότερο με άλλους, εξίσου σημαντικούς για τη ζωή τους ρόλους.
Στην εταιρεία μας λειτουργούμε με υβριδικό μοντέλο εργασίας εδώ και 22 μήνες και θα συνεχίσουμε έτσι όσο οι άνθρωποι μας είναι υπέρ αυτής της πολιτικής, παραμένουν χαρούμενοι και παραγωγικοί.
- Ένα νέο στέλεχος που έχει τη φιλοδοξία να γίνει CEO, τι θα το συμβουλεύατε; Ποιες ικανότητες και δεξιότητες εκτιμάτε ότι στο μέλλον θα απαιτηθούν να κατέχουν τα νέα και πολλά υποσχόμενα στελέχη;
What got you here won’t get you there, όπως λέει στο βιβλίο του ο Marshal Goldsmith.
H διαρκής και συστηματική εξέλιξη του εαυτού σε όλα τα επίπεδα -soft skills και hard skills- είναι το βασικότερο χαρακτηριστικό και η μεγαλύτερη πρόκληση που καλείται να αντιμετωπίσει ένας CEO σήμερα.
Όσο για τις ικανότητες, είναι ουτοπικό να μιλάμε για "συνταγή" της επιτυχίας όταν τα συστατικά είναι ανθρώπινα άρα και πάντα μοναδικά, ωστόσο θα αναδείκνυα με βάση την εμπειρία μου ως σημαντικότερα χαρακτηριστικά -από όσα πρέπει να κατέχει ένα υψηλόβαθμο στέλεχος σήμερα- τα παρακάτω:
-Υψηλές επικοινωνιακές ικανότητες
-Καινοτομία και διορατικότητα
-Συναισθηματική νοημοσύνη
-Ταπεινότητα και ενσυναίσθηση
-Ικανότητα στη διαχείριση κρίσεων και λήψη ορθών αποφάσεων εν μέσω έκτακτων καταστάσεων
-Work-life balance.
- Ποιος ο ρόλος του crisis management στην τρέχουσα περίοδο σε έναν οργανισμό, ειδικά του κλάδου σας; Πόση έμφαση έχετε αποδώσει στο crisis preparedness και με ποιους τρόπους;
Όταν μιλούμε για crisis management το 2022 ίσως μιλούμε και για τη σημαντικότερη δεξιότητα των ημερών μας, καθώς η ανατροπή είναι πλέον το "new normal".
Εν μέσω πρωτόγνωρων συνθηκών και πρωτοφανών αντιξοοτήτων, εμείς στη Marine Tours καταφέραμε να μείνουμε πιστοί στην αποστολή μας, γιατί καταφέραμε να παραμείνουμε παρόντες.
Επικαιροποιήσαμε τη μεθοδολογία μας, αξιοποιήσαμε καινοτόμα εργαλεία, επανασχεδιάσαμε τη στρατηγική μας με επίκεντρο τους ανθρώπους μας, τους πελάτες μας και το μέλλον του οργανισμού μας.
Μία στρατηγική, που λαμβάνοντας υπόψη τις πολύτιμες εμπειρίες και γνώσεις που αποκομίσαμε κατά το προηγούμενο διάστημα, αντικρίζει με υπευθυνότητα, αυτοπεποίθηση και ετοιμότητα το μέλλον.
