Του Νίκου Κωτσικόπουλου
Στα 94,1 δισ. ευρώ, αυξημένα κατά 11,8 δισ. ευρώ ή 14,3% έφθαναν σε αξία στο τέλος Ιουνίου τα χαρτοφυλάκια τίτλων που δηλώνουν στις παρουσιάσεις αποτελεσμάτων τους, οι τέσσερις συστημικές τράπεζες, από 82,3 δισ. ευρώ, στην αρχή της χρονιάς.
Οι τράπεζες κατά κύριο λόγο θέλησαν να αξιοποιήσουν τη μεγάλη τους ρευστότητα και να κλειδώσουν τόκους, αλλά δεν είχαν όλες την ίδια στρατηγική. Οι τρεις τράπεζες έκαναν τις νέες κινήσεις τους κυρίως στο πρώτο τρίμηνο και συμπλήρωσαν στο δεύτερο, ενώ η Alpha Bank έκανε φέτος τις μεγάλες κινήσεις με αγορές ομολόγων στο δεύτερο τρίμηνο.
Επίσης, ενώ η συντριπτική πλειοψηφία των χαρτοφυλακίων είναι στο αποσβεσμένο κόστος, η Πειραιώς είχε εδώ τη διαφορετική στρατηγική και μοίρασε ισόποσα τις νέες αγορές τις μεταξύ αποσβεσμένου κόστους και εύλογης αξίας. Και οι νέες αγορές στην εύλογη αξία μοιράστηκαν επίσης ισόποσα, σε αγορές ταξινομημένες στην εύλογη αξία μέσω λοιπών συνολικών εισοδημάτων (FVOCI), όπου οι μεταβολές της τιμής περνούν κυρίως στα ίδια κεφάλαια και σε αυτές που η εύλογη αξία περνά στα αποτελέσματα, στα κέρδη ή τις ζημιές ((FVTPL / trading).
Συνολικά, η μεγάλη κίνηση έγινε στο πρώτο τρίμηνο, όταν οι τράπεζες πρόσθεσαν 8,7 δισ. ευρώ ή 10,6% αυξημένης αξίας τίτλους στα χαρτοφυλάκιά τους. Στο δεύτερο τρίμηνο, η αύξηση περιορίστηκε στα 3,1 δισ. ευρώ ή 3,4%. Σχεδόν το 74% της συνολικής αύξησης του εξαμήνου πραγματοποιήθηκε στους πρώτους τρεις μήνες του έτους.
Η Eurobank έκανε τη μεγαλύτερη αύξηση σε απόλυτο ποσό, κατά 3,7 δισ. ευρώ. Σε ποσοστό, λίγο μεγαλύτερη ήταν η άνοδος της Εθνικής Τράπεζας, κατά 16,7%, έναντι 16,5% της Τράπεζας Πειραιώς. Εθνική Τράπεζα, Eurobank και Τράπεζα Πειραιώς έκαναν το μεγαλύτερο μέρος των αγορών στο πρώτο τρίμηνο. Η Alpha Bank κινήθηκε διαφορετικά, καθώς από την αύξηση των 1,6 δισ. ευρώ στο εξάμηνο, τα 1,1 δισ. ευρώ, πραγματοποιήθηκαν στο δεύτερο τρίμηνο.
Περίπου 82% δεν αλλάζει λογιστική αξία με τις καθημερινές τιμές
Το μεγαλύτερο μέρος των τίτλων είναι καταχωρισμένο στο αποσβεσμένο κόστος (amortised cost). Αυτό σημαίνει ότι οι περισσότεροι τίτλοι δεν αλλάζουν αξία ανάλογα με τις διακυμάνσεις των αγορών και διακρατούνται μέχρι τη λήξη για να αποφέρουν τόκους και ο τίτλος αποτιμάται στο αποσβεσμένο κόστος.
Αντίθετα, το υπόλοιπο χαρτοφυλάκιο αποτιμάται σε εύλογη αξία: είτε μέσω λοιπών συνολικών εισοδημάτων (FVOCI/HTCS), οπότε οι μεταβολές της τιμής επηρεάζουν κυρίως τα ίδια κεφάλαια, είτε μέσω αποτελεσμάτων (FVTPL/trading), όπου οι μεταβολές περνούν στα κέρδη ή τις ζημιές.
Περίπου 77,5 από τα 94,1 δισ. ευρώ, ή πάνω από 82% του συνόλου, δεν αναπροσαρμόζονται λογιστικά κάθε μέρα σύμφωνα με την τιμή των ομολόγων στην αγορά. Περίπου 16,6 δισ. ευρώ, ή 18%, βρίσκονται σε κατηγορίες εύλογης αξίας και συνεπώς οι μεταβολές των τιμών τους εμφανίζονται είτε στα ίδια κεφάλαια είτε στα αποτελέσματα.
Οι νέες τοποθετήσεις
Στη Eurobank το χαρτοφυλάκιο αυξήθηκε κατά 3,7 δισ. ευρώ και παράλληλα το ποσοστό του αποσβεσμένου κόστους ανέβηκε από 78% στο τέλος του 2025 σε 81% τον Ιούνιο. Τα ομόλογα κυβερνήσεων της ΕΕ αυξήθηκαν ως ποσοστό του χαρτοφυλακίου από 31% σε 35%, ενώ τα εταιρικά από 9% σε 11%. Τα ελληνικά κρατικά αντιστοιχούν πλέον στο 21%, από 23% στο τέλος του 2025. Να σημειωθεί ότι η Eurobank έχει ως όμιλος ένα πολύ μεγάλο χαρτοφυλάκιο ομολόγων λόγω των εξαγορών στην Κύπρο, ενώ στο χαρτοφυλάκιο είναι και ομόλογα των ασφαλιστικών εταιριών.
Στην Εθνική Τράπεζα, τα ευρωπαϊκά ομόλογα "EU Sovereign & other" αυξήθηκαν από 13 δισ. ευρώ στο τέλος του 2025 σε 16,8 δισ. ευρώ τον Ιούνιο, ενώ τα ελληνικά κρατικά έμειναν ουσιαστικά σταθερά στα 7,4 δισ. και τα έντοκα γραμμάτια μειώθηκαν από 0,6 σε 0,3 δισ. ευρώ. Παράλληλα, το χαρτοφυλάκιο μακροχρόνιας διακράτησης (HTC), αυξήθηκε από 15,7 σε 19,5 δισ. ευρώ. Η μεγάλη αύξηση έγινε σχεδόν ολόκληρη σε τίτλους που η τράπεζα καταχωρίζει για είσπραξη των ταμειακών ροών και όχι για καθημερινή αποτίμηση στην αγορά.
Στην Τράπεζα Πειραιώς, από τα 3 δισ. ευρώ της αύξησης του εξαμήνου, τα 2,3 δισ. προήλθαν από ευρωπαϊκά κρατικά ομόλογα, τα οποία ανέβηκαν από 5,4 σε 7,7 δισ. ευρώ. Τα ελληνικά κρατικά αυξήθηκαν από 11 σε 11,5 δισ. και τα λοιπά ομόλογα από 1,8 σε 2 δισ. ευρώ. Το αποσβεσμένο κόστος αυξήθηκε από 15,3 σε 16,8 δισ. ευρώ, αλλά παράλληλα αυξήθηκαν αισθητά και οι τίτλοι εύλογης αξίας: τα ταξινομημένα ως FVTOCI που οι μεταβολές αποτυπώνονται στα κεφάλαια, από 1,5 σε 2,2 δισ. και το trading από 1,4 σε 2,1 δισ. ευρώ.
Η Alpha Bank είχε μικρότερη αύξηση στο εξάμηνο, αλλά επιτάχυνε στο δεύτερο τρίμηνο. Στο τέλος Ιουνίου τα 19,3 δισ. ευρώ περιλάμβαναν 8 δισ. ελληνικά κρατικά ομόλογα, 500 εκατ. ευρώ έντοκα γραμμάτια, 500 εκατ. ευρώ μετοχές και Αμοιβαία και 10,3 δισ. ευρώ σε λοιπούς τίτλους επιλέξιμους από την ΕΚΤ. Από τα τελευταία, 6,3 δισ. ήταν άλλα κρατικά ομόλογα, 1,2 δισ. ευρώ τίτλοι υπερεθνικών οργανισμών, 1,4 δισ. ομόλογα επενδυτικής βαθμίδας άλλων εκδοτών και 1,4 δισ. ευρώ ελληνικά εταιρικά ομόλογα.
