Του Γεράσιμου Σεραφειμίδη
Αυξητικά κινείται το orderbook στο dry bulk με το πρόσφατο report της Χclusiv να καταγράφει αύξηση κοντά στο 10% από το 2023 έως και σήμερα τόσο στα Handysize, όσο και στα Supramax/Ultramax, Panamax/Kamsarmax και Capesize/Newcastlemax. Η ετήσια αύξηση του στόλου κινήθηκε κοντά στο 3% τόσο το 2024, όσο και το 2025, πριν επιταχυνθεί ελαφρώς μέσα στο 2026.
Η μεγαλύτερη έκθεση σε μελλοντική αύξηση της προσφοράς εντοπίζεται πλέον στα μεγαλύτερα μεγέθη πλοίων, γεγονός που υποδηλώνει ότι η σύνθεση της ανάπτυξης του παγκόσμιου dry bulk στόλου κατά την επόμενη διετία μπορεί να διαφέρει σημαντικά από εκείνη που παρατηρήθηκε τα τελευταία χρόνια.
Καθοριστικό ρόλο στην αύξηση της διαθέσιμης χωρητικότητας έχει διαδραματίσει η εξαιρετικά περιορισμένη δραστηριότητα στις διαλύσεις πλοίων. Ως αποτέλεσμα, το μεγαλύτερο μέρος των παραδόσεων νεότευκτων έχει μεταφραστεί σχεδόν απευθείας σε καθαρή αύξηση του στόλου.
Το 2024 παραδόθηκαν περίπου 33,3 εκατ. dwt νέας χωρητικότητας, έναντι μόλις 3,8 εκατ. dwt που οδηγήθηκαν προς ανακύκλωση. Το 2025 ακολούθησαν παραδόσεις 35,9 εκατ. dwt, ενώ οι διαλύσεις περιορίστηκαν στα 5,3 εκατ. Dwt. Η ίδια εικόνα συνεχίζεται και το 2026. Μέχρι σήμερα έχουν ήδη εισέλθει στον στόλο περίπου 32,9 εκατ. dwt νέας χωρητικότητας, ενώ μόλις 2,8 εκατ. dwt έχουν αποχωρήσει.
Η επίμονη απουσία σημαντικών διαλύσεων έχει διατηρήσει έτσι τις καθαρές προσθήκες χωρητικότητας κοντά στα 30 εκατ. dwt ετησίως.
Στο 15% του στόλου εκτινάχθηκε το orderbook
Το orderbook των bulk carriers έχει αυξηθεί σημαντικά και από περίπου 8% του υφιστάμενου στόλου σε όρους dwt στα τέλη του 2023 βρίσκεται σήμερα κοντά στο 15%.
Ιδιαίτερα αυξημένο είναι το orderbook στα μεγαλύτερα πλοία με τα Capesize/Newcastlemax να αντιστοιχούν πλέον περίπου στο 18,7% του υφιστάμενου στόλου, ενώ τα Supramax/Ultramax διαμορφώνονται στο 15,2% και στα Panamax/Kamsarmax στο 13,1%.
Μόνο για το 2027 αναμένονται παραδόσεις περίπου 52,1 εκατ. dwt, αριθμός που αντιστοιχεί στο 4,9% του σημερινού παγκόσμιου στόλου ξηρού φορτίου.
Με μια πρώτη ανάγνωση, τα μεγέθη αυτά παραπέμπουν σε σαφώς μεγαλύτερη πίεση από την πλευρά της προσφοράς. Ωστόσο, οι ακαθάριστες παραδόσεις νεότευκτων δεν θα πρέπει να ταυτίζονται αυτομάτως με την καθαρή αύξηση της πραγματικά διαθέσιμης χωρητικότητας.
Ο γερασμένος στόλος μπορεί να λειτουργήσει ως μοχλός νέων παραγγελιών
Περίπου το 12,8% του παγκόσμιου dry bulk στόλου, με βάση τον αριθμό των πλοίων, έχει ήδη ηλικία άνω των 20 ετών με το ποσοστό να είναι ακόμη υψηλότερο σε ορισμένες κατηγορίες μικρού και μεσαίου μεγέθους.
Η ηλικιακή σύνθεση δημιουργεί σημαντικό περιθώριο για αύξηση των διαλύσεων τα επόμενα χρόνια και, κατά συνέπεια, ένα μέρος της νέας χωρητικότητας που θα εισέλθει στην αγορά θα μπορούσε να αντικαταστήσει παλαιότερα πλοία αντί να προστεθεί εξ ολοκλήρου στην ενεργό προσφορά.
Το κατά πόσο οι πλοιοκτήτες θα οδηγήσουν μεγαλύτερο αριθμό παλαιών bulk carriers στα διαλυτήρια θα αποτελέσει επομένως έναν από τους σημαντικότερους παράγοντες για την ισορροπία της αγοράς το 2027.
Η ζήτηση αυξάνεται, αλλά με χαμηλότερο ρυθμό
Στην πλευρά της ζήτησης, τα θεμελιώδη μεγέθη παραμένουν υποστηρικτικά, χωρίς όμως οι προβλεπόμενοι ρυθμοί ανάπτυξης να είναι αρκετά ισχυροί ώστε να εξαφανίσουν τις ανησυχίες για την αύξηση της προσφοράς.
Το συνολικό θαλάσσιο εμπόριο ξηρού φορτίου αναμένεται να αυξηθεί κατά περίπου 1,7% το 2027, με το σιδηρομετάλλευμα να κινείται σε αντίστοιχο ρυθμό ανάπτυξης. Αντίθετα, οι προοπτικές για τον άνθρακα και τα σιτηρά παραμένουν συγκριτικά υποτονικές.
Ο βωξίτης εξακολουθεί να αποτελεί το μεγάλο "στοίχημα" της αγοράς από την πλευρά της ζήτησης, καθώς οι μεταφερόμενοι όγκοι αναμένεται να αυξηθούν κατά περίπου 7,3%, ενώ μέτρια ανάπτυξη προβλέπεται και στα minor bulks.
Το μεγάλο στοίχημα του 2027
Το κρίσιμο ερώτημα για το 2027 είναι κατά πόσο η αύξηση της ζήτησης σε τονομίλια, οι πιθανές καθυστερήσεις στις παραδόσεις νεότευκτων και μια ενδεχόμενη επιτάχυνση των διαλύσεων θα μπορέσουν να απορροφήσουν ένα αισθητά μεγαλύτερο πρόγραμμα παραδόσεων.
Σε επίπεδο ονομαστικών μεγεθών, οι προγραμματισμένες προσθήκες στον στόλο κινούνται ταχύτερα από την αναμενόμενη αύξηση των μεταφερόμενων φορτίων, δημιουργώντας τις προϋποθέσεις για μια λιγότερο άνετη ισορροπία μεταξύ προσφοράς και ζήτησης.
Από την άλλη πλευρά, η μεγάλη ηλικία σημαντικού μέρους του στόλου και η πιθανότητα αύξησης των διαλύσεων σημαίνουν ότι το headline μέγεθος του orderbook ενδέχεται να υπερεκτιμά την πραγματική αύξηση της ενεργού χωρητικότητας.
